《御製增訂清文鑑》
《御製增訂清文鑑・卷一・天部》摘錄
《御製增訂清文鑑・卷三十一・獸部》摘錄
奏摺
刑部尚書托賴等奏為郎中額森自縊案請旨摺
滿文《元史》《蒙古源流》
《元史》一 成吉思汗先世
《元史》二
木華黎事跡摘錄
《蒙古源流》卷三
《三國志演義》 ilan gurun i bithe
〈出師表〉
滿文《資治通鑑綱目》
聶政刺殺俠累
齊侯封即墨大夫、烹阿大夫
圍魏救趙之桂陵之戰
馬陵之戰
鴻門宴
陳平歸漢
雜錄
太宗文皇帝大破明師於松山之戰
平定朔漠方略
尼布楚條約
《職貢圖》摘錄(大西洋國夷僧女尼、荷蘭國夷人、英吉利國夷人、法蘭西國夷人、日本國夷人)
《左傳・鄭伯克段于鄢》
《心經》
〈桃花源記〉
岫巖八旗學堂教材《滿漢會話》
《清稗類鈔・方言類・滿語》
錫伯語
《滿語故事譯粹・小白兔與小黑兔》
錫伯語文課本 詹天佑
搜尋
標籤
滿蒙漢合璧教科書
(234)
閩南語
(38)
古文閱讀
(26)
滿文閱讀
(26)
漢語
(20)
瀛寰志略
(18)
古埃及文
(17)
拉丁文
(17)
法蘭西語
(17)
滿文版三國演義
(17)
戲
(14)
法蘭西
(14)
維新の嵐
(14)
蒼狼白鹿
(13)
人造語
(12)
大航海時代
(12)
文言文
(11)
語言轉録
(11)
Victoria
(10)
廿一史通俗衍義
(10)
滿文版聊齋志異
(10)
滿文近義詞辨
(10)
滿洲文
(10)
禿筆自譯
(10)
滿語分類詞彙
(9)
滿文教材
(6)
JavaScript
(5)
語言學
(5)
八思巴字
(4)
如是我聞
(4)
日本語
(4)
滿文版金瓶梅
(4)
閩南語讀文
(4)
塔羅雜記
(3)
語言誤解
(3)
越南語
(3)
心理轉錄
(2)
清文鑑
(2)
滿文版聖經
(2)
自言自語
(2)
英吉利語
(2)
蒙古語
(2)
Crusader Kings
(1)
兔子
(1)
喬治亞語
(1)
希臘神話
(1)
幼學瓊林
(1)
未完
(1)
語言學奧林匹亞
(1)
讀史志異
(1)
賞畫
(1)
《清稗類鈔・方言類・滿語》
摘自《清稗類鈔・方言類・滿語》,另配上相對應之滿文轉寫。
滿洲語為雙音語根,其時有更變者,為連合語根之接尾語。例舉如下:
安巴堅,大理也。amba giyan
伊喇,黍也。ira
錫里,選拔也。sili-
希達,門簾也。hida
色珍,車也。sebjen
唐古百,數也。【此處斷句恐有誤,應作「唐古,百數也」,即 tanggū,指百】
穆濟,大麥也。muji
赫德,渣滓也。hede
罕都,稻也。handu
洛索,極溼難耕地也。loso
貝勒,管理衆人之稱也。beile
尼楚赫,珍珠也。nicuhe
布希,膝也,又去毛鹿皮也。buhi
尼堪,漢人也。nikan
巴圖魯,勇也。baturu
拉里,爽利也。lali
布達,飯也。buda
呼沙呼,鴟鴞也。hūšahū
薩都拉,結親也。sadula-
鄂爾多,官也。ordo【此處「官」應為「宮」之訛】
圖喇,柱也。tura
安圖,山陽也。antu
巴延,富也。bayan
赫嚕,車輻也。heru
斡,氣味也。wa
果實,疼愛也。gosi-
烏珍,重也。ujen
舒嚕,珊瑚也。šuru
霞哩,斜眼也。hiyari
呼嚕,手背也。huru
扎克繖,霞也。jaksan
伊勒希,副也。ilhi
按班,大臣也。amban
烏珠,頭也。uju
實勒們,鷂子也。silmen
愛滿,部落也。aiman
瑪,粗也。muwa(?)
蘇庫,皮也。sukū
尼瑪哈,魚也。nimaha
阿勒錦,聲譽也。algin
和勒博,聯絡也。holbo-
伊徹,新也。ice
實納,亦新也。
察喇,注酒器也。cira
吉勒展恕泰費音,太平也。【此處斷句有誤,應作「吉勒展,恕;泰費音,太平也」,即 giljan,恕;taifin,太平】
納,地也。na
巴納,地方也。ba na
沙克珊,狡猾人也。
善延,白色也。šanyan
索琿姜,黃色也。suwayan
達勒達,隱避處也。dalda
瑪魯,瓶也。malu
聶赫,鴨也。niyehe
伯特,才力不及也。bete
卓哩,指之也。jori-
和卓,美好也。hojo
愛新,金也。aisin
蘇赫,斧也。suhe
雅勒呼,肉槽盆也,亦大槽盆也。yalhū
達,為首之稱也。da
烏達,買也。uda
烏嚕,是也。uru
佛伸,柄也。fesin
準布,提撕也。jombu-(?)
達春,敏捷也。dacun
尼嚕罕,畫也。nirugan
塔哈,客也。antaha
達掄,飲馬處也。darun(?)
錫津,釣魚絲線也。sijin
博勒和,潔浄也。bolho
琿楚,冰牀也。huncu
舍音,色白也。šeyen
斡罕,袖頭也。wahan
瑠和海,白魚也。【此處斷句恐有誤,應作「瑠和,海白魚也」,即 lioho,海白魚】
阿達奇,鄰也。adaki
尼雅滿,心也。niyaman
齊喇,嚴也。cira
哈蕃,官也。amban
桂齊,善也。
阿蘇,網也。asu
滿洲語為雙音語根,其時有更變者,為連合語根之接尾語。例舉如下:
安巴堅,大理也。amba giyan
伊喇,黍也。ira
錫里,選拔也。sili-
希達,門簾也。hida
色珍,車也。sebjen
唐古百,數也。【此處斷句恐有誤,應作「唐古,百數也」,即 tanggū,指百】
穆濟,大麥也。muji
赫德,渣滓也。hede
罕都,稻也。handu
洛索,極溼難耕地也。loso
貝勒,管理衆人之稱也。beile
尼楚赫,珍珠也。nicuhe
布希,膝也,又去毛鹿皮也。buhi
尼堪,漢人也。nikan
巴圖魯,勇也。baturu
拉里,爽利也。lali
布達,飯也。buda
呼沙呼,鴟鴞也。hūšahū
薩都拉,結親也。sadula-
鄂爾多,官也。ordo【此處「官」應為「宮」之訛】
圖喇,柱也。tura
安圖,山陽也。antu
巴延,富也。bayan
赫嚕,車輻也。heru
斡,氣味也。wa
果實,疼愛也。gosi-
烏珍,重也。ujen
舒嚕,珊瑚也。šuru
霞哩,斜眼也。hiyari
呼嚕,手背也。huru
扎克繖,霞也。jaksan
伊勒希,副也。ilhi
按班,大臣也。amban
烏珠,頭也。uju
實勒們,鷂子也。silmen
愛滿,部落也。aiman
瑪,粗也。muwa(?)
蘇庫,皮也。sukū
尼瑪哈,魚也。nimaha
阿勒錦,聲譽也。algin
和勒博,聯絡也。holbo-
伊徹,新也。ice
實納,亦新也。
察喇,注酒器也。cira
吉勒展恕泰費音,太平也。【此處斷句有誤,應作「吉勒展,恕;泰費音,太平也」,即 giljan,恕;taifin,太平】
納,地也。na
巴納,地方也。ba na
沙克珊,狡猾人也。
善延,白色也。šanyan
索琿姜,黃色也。suwayan
達勒達,隱避處也。dalda
瑪魯,瓶也。malu
聶赫,鴨也。niyehe
伯特,才力不及也。bete
卓哩,指之也。jori-
和卓,美好也。hojo
愛新,金也。aisin
蘇赫,斧也。suhe
雅勒呼,肉槽盆也,亦大槽盆也。yalhū
達,為首之稱也。da
烏達,買也。uda
烏嚕,是也。uru
佛伸,柄也。fesin
準布,提撕也。jombu-(?)
達春,敏捷也。dacun
尼嚕罕,畫也。nirugan
塔哈,客也。antaha
達掄,飲馬處也。darun(?)
錫津,釣魚絲線也。sijin
博勒和,潔浄也。bolho
琿楚,冰牀也。huncu
舍音,色白也。šeyen
斡罕,袖頭也。wahan
瑠和海,白魚也。【此處斷句恐有誤,應作「瑠和,海白魚也」,即 lioho,海白魚】
阿達奇,鄰也。adaki
尼雅滿,心也。niyaman
齊喇,嚴也。cira
哈蕃,官也。amban
桂齊,善也。
阿蘇,網也。asu
拉丁文 索引
拉丁文課堂札記(師承中央大學法文系 高滿德助理教授〔Matthieu KOLATTE〕)
格變化
格變化繙譯練習一
格變化繙譯練習二
形容詞
形容詞繙譯練習
形容詞比較級
動詞 ESSE 繙譯練習
比較級繙譯練習
動詞變化
自撰學習法
逐步學拉丁 課一 名詞單複數、主賓格、動詞字尾
拉丁文閱讀
神話故事 柏修斯
保護兔子的聖女 梅蘭格爾傳
羅曼語演化史
羅曼語系的名詞變化源流
斯特拉斯堡誓詞
其他
[轉] 拉丁語常用句
拉丁語 & 國際語 網路相關用語辭彙
格變化
格變化繙譯練習一
格變化繙譯練習二
形容詞
形容詞繙譯練習
形容詞比較級
動詞 ESSE 繙譯練習
比較級繙譯練習
動詞變化
自撰學習法
逐步學拉丁 課一 名詞單複數、主賓格、動詞字尾
拉丁文閱讀
神話故事 柏修斯
保護兔子的聖女 梅蘭格爾傳
羅曼語演化史
羅曼語系的名詞變化源流
斯特拉斯堡誓詞
其他
[轉] 拉丁語常用句
拉丁語 & 國際語 網路相關用語辭彙
古埃及文 索引
文法概述
非動詞句
加德納〔Gardner〕埃及文文法習題
二 動詞句、非動詞句
三 後綴代詞、m 謂語、sDm.f
四 從属代詞、形容詞
五 獨立代詞、語序、sDm.n.f
六 名詞、形容詞
七 名詞、代詞句法
八 形容詞句法、否定句、存在句
文本試讀
《死者之書》心之秤
《席努黑流亡記》
奈芙泰麗墓 壁畫
奈芙泰麗墓 壁畫二
Nebamon 墓壁畫
《彼得兔的故事》古埃及文版第一頁
《神鬼傳奇》中的古埃及文(未完)
其他
古埃及史年表與埃及語分期
非動詞句
加德納〔Gardner〕埃及文文法習題
二 動詞句、非動詞句
三 後綴代詞、m 謂語、sDm.f
四 從属代詞、形容詞
五 獨立代詞、語序、sDm.n.f
六 名詞、形容詞
七 名詞、代詞句法
八 形容詞句法、否定句、存在句
文本試讀
《死者之書》心之秤
《席努黑流亡記》
奈芙泰麗墓 壁畫
奈芙泰麗墓 壁畫二
Nebamon 墓壁畫
《彼得兔的故事》古埃及文版第一頁
《神鬼傳奇》中的古埃及文(未完)
其他
古埃及史年表與埃及語分期
保護兔子的聖女 梅蘭格爾

注:此圖片為 Gemini 生成。
從前有個愛爾蘭公主,名叫梅蘭格爾(Melangell),為逃避父母安排的婚姻,孤身一人跑至威爾士波伊斯(Powys)地方的一處荒野,在那裏隱居了十五年。
一日,波伊斯國王布羅惠爾(Brochwel Ysgithrog)來至當地狩獵,他的獵犬追着一隻野兔,兔子快跑至梅蘭格爾那裏,就在他裙襬下趴着。國王跟着來到此處,只見一名美女,正在那裏虔誠祈禱,獵犬都不敢靠近。於是國王上前詢問,在得知來龍去脈後,便將這片地方賜給梅蘭格爾。
於是梅蘭格爾又在這裏住了三十七年,還在這裏建了座修道院。據說,野兔對他十分溫馴聽話。
在他死後,當地百姓信衆在他墓上建起一座教堂,即聖梅蘭格爾教堂(St Melangell's Church),並尊他為野兔的主保聖人。
據說當地百姓因為梅蘭格爾的緣故,數百年來都不願或不敢殺野兔,而且他們把野兔稱作「梅蘭格爾的羔羊」。甚至傳說若是見到野兔被狗追捕,只要有人喊道「天主與聖莫納凱拉與你同在」(God and St. Monacella be with thee),那野兔就一定能脫逃。
(注:Monacella 是他名字的拉丁文形)
此處有記載其生平的拉丁文文獻解析,有興趣者歡迎點擊觀看:〈梅蘭格爾傳 拉丁文解析〉。
梅蘭格爾傳 拉丁文解析
拉丁文本取自一八四八年《坎布里亞考古學》(Archaeologia cambrensis)期刊第三冊第一三九至一四二頁。(點此查閱 Wikimedia PDF)
詞彙標記含義:
(因詞彙不同會略有些差異,無法在此詳述。有需要了解詳細字形形態者,可以查閱 Wiktionary)
【名詞例】princeps (nom/s/m)
名詞格為 nom=nominatif(主格),單複數為 s=singulier(單數),詞性為 m=masculin(陽性)。
【形容詞例】illustrissimus (ILLUSTRIS/nom/s/m/sup)
形容詞原形為 ILLUSTRIS,格為 nom=nominatif(主格),s=singulier(單數),m=masculin(陽性),sup=superlatif(最高級)。
【動詞例】fuit (ESSE/perf/act/ind/3/s)
指動詞原形為 ESSE,時態/體態為 perf=perfectif(完成體),語態為 act=actif(主動),語式為 ind=indicatif(直陳式),人稱為第三人稱,單複數為 s=singulier(單數)。
HISTORIA MONACELLAE
Fuit olim in Powisia quidam princeps illustrissimus nomine Brochwel Ysgithrog et consul Legecestriae
從前在波伊斯(Powys)有一位非常顯赫的君主,兼切斯特伯爵,名叫 Brochwel Ysgithrog,
qui in urbe tunc temporis Pengwern Powys, quod Latine sonat Caput paludis Powys, nunc vero Salopia dicta est, habitabat;
他當時住在 Pengwern Powys 城裏,這地方用拉丁文說,意思是『波伊斯沼澤源頭』,但如今被稱為 Salopia。
cujus domicilium seu habitaculum ibi steterat ubi collegium divi Ceddae episcopi nunc situm est.
他的住所或居所,就座落於今日聖嘉德主教學院的所在地。
At idem princeps praeclarus suum domicilium aut manerium supradictum ex sua mera libertate in usum Dei simul et ipsius obsequio in elemosinam dedit et perpetuo pro se et heredibus suis concessit.
然而,這位傑出的君主,出於純粹的自由意志,將其前述住所或莊園,作為施捨捐獻出來,供天主所用,同時出於自己的服從,而且為他自己及其繼承人,永久讓出該地。
Cum tandem quodam die anno domini sexcentesimo quarto dictus princeps venatum transisset ad quendam locum Britannice vocatum Pennant infra dictum principatum de Powys,
當最後在西元六〇四年的某日,前述這位君主前往波伊斯國境內一個不列顛語稱為彭南特的地方狩獵,
et ubi odorissequi canes ejusdem principis leporem excitavissent, canes leporem insequebantur, sectabaturque ille usque dum ad rubum quendam, rubum grandem et spinosum venissent.
在那裏,這位君主的嗅探犬驚動一隻野兔,衆獵犬便對野兔緊追不捨。君主也跟着追趕,直到他們來到一片巨大且長滿荊棘的刺莓灌木叢前。
In quo quidem rubo invenit quandam virginem vultu speciosam quam devotissime orantem et divinae contemplationi deditam una cum dicto lepore sub vestium extremitate aut ventrali cubante (facie canibus adversa) audacter et intrepide.
在這片灌木叢中,他發現一位貌美的貞女,正極其虔誠地祈禱,專注於靜思天主,而那隻野兔則蜷伏在她衣服下擺或腰帶(?)之下,(面朝獵犬),大膽且無畏。
Tunc princeps vociferans "prendite caniculi prendite" quanto magis clamabat incitando tanto remotius ac longius retrocedebant canes, et bestiolam fugiebant ululantes.
當時君主大喊:「抓住牠,小狗,抓住牠!」但他愈是這般大喝驅使,獵犬就退得愈遠,嚎叫着逃離這隻小動物。
Demum princeps totus attonitus virginem postulavit quampridem in terris ipsius inhabitasset sola in hujusmodi deserto,
最終,驚愕的君主詢問這位貞女,她獨自一人在他領地內這片荒野中居住了多久。
virgo respondens ait hos quindecim annos nec vultum hominis interim usque modo contemplata sum;
少女答道:「這十五年來,我連個人臉都沒見過,直至剛才。」
post eandem virginem rogavit cuja esset ubinam nata et oriunda, ac ipsa cum omni humilitate respondit se regis Jowchel gnatam esse de Hibernia,
隨後,他問這位貞女,是誰家女兒,生於何處、出身何方。她極其謙遜答道,她是愛爾蘭國王 Jowchel 之女,
et propterea quod pater meus cuidam magno et generoso de Hibernia in uxorem decreverat, solum meum natale fugiens (Deo ducente) huc veni, deo et intemeratae virgini corde et mundo corpore quoad moriar servitura.
「只因我父親決定將我許配給愛爾蘭一位權貴,我便逃離故鄉,(在天主指引下),來至此處,以純淨的心與身體,將侍奉天主與清白處女(聖母),直至死去。」
Deinde quaesivit princeps nomen virginis. Cui respondens ait nomen esse Monacellam.
接着,君主詢問貞女名姓。她回答他道,名叫梅蘭格爾。
Tunc princeps in imo corde prosperitatem virginis considerans solitariam in haec verba prorupit.
這時,君主內心深處思忖貞女獨居的成就(?),脫口而出道:
O virgo Monacella dignissima, compertum habeo quod es veri Dei ancilla et cultrix christi veracissima:
「哦,最尊貴的貞女梅蘭格爾,我已確知你是真主的侍女,也是基督最真誠的信徒。
unde eo quod summo deo et maximo placuit, huic tuis meritis lepusculo ferocienti salutem impertire conductum et protectionem a canum incursu et persequtione rapientium et mordacium,
因此,由於因你之功,賦與這隻狂亂的小野兔安全與??,保護牠免受抓人咬人的狗兒襲擊與追捕,讓那至高無上的天主感到歡喜,
has terras meas do et dono tibi animo quam libentissimo ad serviendum deo, et ut sit perpetuum asylum refugium et tutela pro tui nominis (virgo praeclara) honore,
我極其樂意將這片土地贈與你,用於侍奉天主,作為永久的庇護所、避難所、保護地,以你的名字(傑出貞女)為榮耀。
et nec rex nec princeps tam temerarius aut deo audax esse studeat ut quenquam istuc fugientem masculum aut foeminam tua protectione in his tuis terris gaudere et frui cupientes extrahere quovismodo praesumat dum modo sanctuarium tuum aut asylum nullatenus contaminent aut polluant.
任何國王或君主,皆不可如此輕率魯莽或冒犯天主,以致於膽敢以任何方式,將逃至此地、渴望在你土地上享有且受到你庇護的男女強行帶走,只要他們決不玷污或褻瀆你的聖所或庇護所。
Alioquin si quis sceleratus tuo sanctuario gaudens foras quippiam malefacturus exierit, tunc liberi tenentes dict' abbates tui sanctuarii et soli de ipsorum sceleribus cognoscentes si reos desuper et culpabiles ipsos invenerint officiariis de Powys tradere et deliberare puniendos procurent.
否則,若有任何享受你聖所庇護的罪犯惡徒,將離開此地外出作惡,那麼你聖所的自由保有人即所謂修道院院長,也就是唯一知曉他們罪行的人,若發現他們在此事上有罪且應受責難,則要負責將之移交且交付給波伊斯官員懲處。」
Haec virgo Monacella deo gratissima vitam egit (ut praemittitur) solitariam eodem loco per xxxvij. annos.
這位深受天主喜愛的貞女梅蘭格爾,(如前所述),在同一個地方過着獨居生活凡三十七年。
Ac lepores, ferae bestiolae, haud secus quam cicures aut mansuetae belluae apud eam singulis diebus familiares in omni vita fuere per quos etiam (divina aspirante clementia) miracula et varia intimo cordis affectu invocantibus auxilium et favoris gratiam petentibus non desunt.
而野兔這種野生小動物,猶如馴化的溫馴動物一般,在她生命中的每一天,都在她身邊表現得親密,也透過牠們,(在神聖的仁慈眷顧之下),那些以內心最深處情感祈求幫助之人,以及懇求善意恩寵之人,都不乏神蹟與各種事物。
Post mortem dicti principis Brochwel illustrissimi Tyssiliaw filius ejus tenuit principatum de Powys. Deinde Conan frater Tyssiliaw.
在前述那位極其顯赫的君主 Brochwel 死後,其子 Tyssiliaw 掌管波伊斯國。接着是 Tyssiliaw 的兄弟 Conan,
Postea Tambryd. Deinde Gurmylk et Durres claudus qui omnes dictum locum Pennant Melangell perpetuum sanctarium asylum seu miseriorum refugium tutissimum fore (acta dicti principis confirmantes) sanxerunt.
之後是 Tambryd,然後是 Gurmylk 與跛子 Durres,他們全都(確認前述君主的法令),批准彭南特・梅蘭格爾這個地方將成為永久的聖所、庇護所,或是苦命人最安全的避難所。
Eadem virgo Monacella virgines quasdem in eadem patria instituere et informare ut sacrè et pudicè in dei amore perseverant et viverent omni cura et diligentia studuit quae divinis obsequiis intente et dies et noctes nihil agentes aliud transigebant.
這個貞女梅蘭格爾,以滿滿的關懷與勤奮,在同一地方,教育培養一些貞女,以使她們能夠在對天主的愛中,神聖且貞潔地堅持而生活,她們日夜專心於侍奉天主,不做其他事。
Deinde statim ut ipsa virgo Monacella ab hac vita migravit, quidam nomine Elisse venit ad Pennant Melangell qui easdem virgines stuprare rapere aut polluere cupiens miserrime expiravit et subito periit.
隨後,就在貞女梅蘭格爾一離開人世之際,一個名叫 Elisse 的人,來至彭南特・梅蘭格爾,想要強奸、強搶,或褻瀆這些貞女,結果悲慘氣絕,突然身亡。
Quisquis dictae virginis libertatem et sanctitatem premissam violaverit divinam in hac parte ultionem raro visus est evitasse, prout quotidie cernere licet: laudes deo altissimo et suae virgini Monacellae.
任何侵犯那些貞女之前述自由與聖潔的人,在這事情上,鮮少有人被看到能免於天譴的,正如人們每天都能看到的那樣:願讚美歸於至高天主,以及祂的貞女梅蘭格爾。
期刊中所附梅蘭格爾教堂之插圖
詞彙標記含義:
(因詞彙不同會略有些差異,無法在此詳述。有需要了解詳細字形形態者,可以查閱 Wiktionary)
【名詞例】princeps (nom/s/m)
名詞格為 nom=nominatif(主格),單複數為 s=singulier(單數),詞性為 m=masculin(陽性)。
【形容詞例】illustrissimus (ILLUSTRIS/nom/s/m/sup)
形容詞原形為 ILLUSTRIS,格為 nom=nominatif(主格),s=singulier(單數),m=masculin(陽性),sup=superlatif(最高級)。
【動詞例】fuit (ESSE/perf/act/ind/3/s)
指動詞原形為 ESSE,時態/體態為 perf=perfectif(完成體),語態為 act=actif(主動),語式為 ind=indicatif(直陳式),人稱為第三人稱,單複數為 s=singulier(單數)。
HISTORIA MONACELLAE
Fuit olim in Powisia quidam princeps illustrissimus nomine Brochwel Ysgithrog et consul Legecestriae
從前在波伊斯(Powys)有一位非常顯赫的君主,兼切斯特伯爵,名叫 Brochwel Ysgithrog,
fuit (ESSE/perf/act/ind/3/s) 是、存在
olim (adv.) 從前
in (prép.) [+abl] 在
Powisia (abl/s/f) 地名,即今波伊斯(Powys)
quidam (dét./nom/s/m) 某個
princeps (nom/s/m) 即英語 prince,但此處並非指王子,而是指獨立的君主
illustrissimus (ILLUSTRIS/nom/s/m/sup) 極為顯赫、出名
nomine (NOMEN/abl/s/n) 名
consul (nom/s/m) 執政官,在此指伯爵
Legecestriae (LEGECESTRIA/gén/s/f) 地名,即今切斯特(Chester)
olim (adv.) 從前
in (prép.) [+abl] 在
Powisia (abl/s/f) 地名,即今波伊斯(Powys)
quidam (dét./nom/s/m) 某個
princeps (nom/s/m) 即英語 prince,但此處並非指王子,而是指獨立的君主
illustrissimus (ILLUSTRIS/nom/s/m/sup) 極為顯赫、出名
nomine (NOMEN/abl/s/n) 名
consul (nom/s/m) 執政官,在此指伯爵
Legecestriae (LEGECESTRIA/gén/s/f) 地名,即今切斯特(Chester)
qui in urbe tunc temporis Pengwern Powys, quod Latine sonat Caput paludis Powys, nunc vero Salopia dicta est, habitabat;
他當時住在 Pengwern Powys 城裏,這地方用拉丁文說,意思是『波伊斯沼澤源頭』,但如今被稱為 Salopia。
qui (nom/s/m) 關係代詞
urbe (URBS/abl/s/f) 城市
tunc (adv.) 當時
temporis (TEMPUS/gén/s/n) 時間(tunc temporis = 在當時)
Pengwern (abl/s/x) 地名,即今彭南特(Pennant)
Powys (gén/s/x) 地名,波伊斯
quod (nom/s/n) 關係代詞。在此代指 Pengwern Powys。
Latine (adv.) 用拉丁文說、在拉丁文裏
sonat (SONARE/pres/act/ind/3/s) 表示(聽起來、意思是)
Caput (nom/s/n) 頭、源頭
paludis (PALUS/gén/s/f) 沼澤
nunc (adv.) 現今、現在、今日
vero (adv.) 然而
Salopia (nom/s/f) 即今什羅普郡(Shropshire),或簡稱 Salop
dicta est (DICERE) 被說、被稱呼
habitabat (HABITARE/impf/act/ind/3/s) 住
urbe (URBS/abl/s/f) 城市
tunc (adv.) 當時
temporis (TEMPUS/gén/s/n) 時間(tunc temporis = 在當時)
Pengwern (abl/s/x) 地名,即今彭南特(Pennant)
Powys (gén/s/x) 地名,波伊斯
quod (nom/s/n) 關係代詞。在此代指 Pengwern Powys。
Latine (adv.) 用拉丁文說、在拉丁文裏
sonat (SONARE/pres/act/ind/3/s) 表示(聽起來、意思是)
Caput (nom/s/n) 頭、源頭
paludis (PALUS/gén/s/f) 沼澤
nunc (adv.) 現今、現在、今日
vero (adv.) 然而
Salopia (nom/s/f) 即今什羅普郡(Shropshire),或簡稱 Salop
dicta est (DICERE) 被說、被稱呼
habitabat (HABITARE/impf/act/ind/3/s) 住
cujus domicilium seu habitaculum ibi steterat ubi collegium divi Ceddae episcopi nunc situm est.
他的住所或居所,就座落於今日聖嘉德主教學院的所在地。
cujus (gén/s/x) 關係詞,指所屬(……的),相當於英語 whose。
domicilium (nom/s/n) 住所
seu (conj.) 或
habitaculum (nom/s/n) 居所
ibi (adv.) 在那裏
steterat (STARE/plup/act/ind/3/s) 存在、站立、座落
ubi (adv.) 關係詞,指地點
collegium (nom/s/n) 學院
divi (DIVUS/gén/s/m) 神
Ceddae (CEDDA/gén/s/m) 聖嘉德(St. Chad)
episcopi (EPISCOPUS/gén/s/m) 主教
situm est (SITUS/nom/s/n) 位於、座落
domicilium (nom/s/n) 住所
seu (conj.) 或
habitaculum (nom/s/n) 居所
ibi (adv.) 在那裏
steterat (STARE/plup/act/ind/3/s) 存在、站立、座落
ubi (adv.) 關係詞,指地點
collegium (nom/s/n) 學院
divi (DIVUS/gén/s/m) 神
Ceddae (CEDDA/gén/s/m) 聖嘉德(St. Chad)
episcopi (EPISCOPUS/gén/s/m) 主教
situm est (SITUS/nom/s/n) 位於、座落
At idem princeps praeclarus suum domicilium aut manerium supradictum ex sua mera libertate in usum Dei simul et ipsius obsequio in elemosinam dedit et perpetuo pro se et heredibus suis concessit.
然而,這位傑出的君主,出於純粹的自由意志,將其前述住所或莊園,作為施捨捐獻出來,供天主所用,同時出於自己的服從,而且為他自己及其繼承人,永久讓出該地。
at (adv.) 然而
idem (nom/s/m) 同一
praeclarus (nom/s/m) 傑出、卓越、有名
suum (SUUS/acc/s/n) 他的
domicilium (acc/s/n) 住所
aut (conj.) 或
manerium (acc/s/n) 莊園、封邑領地
supradictum (SUPRADICERE>vpar/acc/s/n) 上述、前述
ex (prép.) [+abl] 出自
sua (SUUS/abl/s/f) 他的
mera (MERUS/abl/s/f) 純粹、完全
libertate (LIBERTAS/abl/s/f) 自由
in (prép.) [+acc] 進入
usum (UTOR/acc/s/m) 使用
Dei (DEUS/gén/s/m) 神
simul (adv.) 同時
ipsius (IPSE/gén/s/x) 自己
obsequio (OBSEQUIUM/abl/s/n) 服從、順從
elemosinam (ELEMOSINA/acc/s/f) 施捨、捐獻(教會)
dedit (DARE/perf/act/ind/3/s) 給
perpetuo (adv.) 永久、一直
pro (prép.) [+abl] 為了
se (abl/x/c) 他自己
heredibus (HERES/abl/p/c) 繼承人
suis (abl/p/x) 他的
concessit (CONCEDERE/perf/act/ind/3/s) 放棄、讓與、授與
idem (nom/s/m) 同一
praeclarus (nom/s/m) 傑出、卓越、有名
suum (SUUS/acc/s/n) 他的
domicilium (acc/s/n) 住所
aut (conj.) 或
manerium (acc/s/n) 莊園、封邑領地
supradictum (SUPRADICERE>vpar/acc/s/n) 上述、前述
ex (prép.) [+abl] 出自
sua (SUUS/abl/s/f) 他的
mera (MERUS/abl/s/f) 純粹、完全
libertate (LIBERTAS/abl/s/f) 自由
in (prép.) [+acc] 進入
usum (UTOR/acc/s/m) 使用
Dei (DEUS/gén/s/m) 神
simul (adv.) 同時
ipsius (IPSE/gén/s/x) 自己
obsequio (OBSEQUIUM/abl/s/n) 服從、順從
elemosinam (ELEMOSINA/acc/s/f) 施捨、捐獻(教會)
dedit (DARE/perf/act/ind/3/s) 給
perpetuo (adv.) 永久、一直
pro (prép.) [+abl] 為了
se (abl/x/c) 他自己
heredibus (HERES/abl/p/c) 繼承人
suis (abl/p/x) 他的
concessit (CONCEDERE/perf/act/ind/3/s) 放棄、讓與、授與
Cum tandem quodam die anno domini sexcentesimo quarto dictus princeps venatum transisset ad quendam locum Britannice vocatum Pennant infra dictum principatum de Powys,
當最後在西元六〇四年的某日,前述這位君主前往波伊斯國境內一個不列顛語稱為彭南特的地方狩獵,
Cum (adv.) 當……
tandem (adv.) 最後
quodam (abl/s/m) 某個
die (DIES/abl/s/m) 日
anno (ANNUS/abl/s/m) 年
domini (DOMINUS/gén/s/m) 主
sexcentesimo (SEXCENTESIMUS/abl/s/m) 第六百
quarto (QUARTUS/abl/s/m) 第四
dictus (DICERE>vpar/perf/pass/nom/s/m) 前述、上述
venatum (VENARI>supine/acc) 打獵(注:目的動名詞,指為了打獵)
transisset (TRANSEO/plup/act/sub/3/s) 越過
ad (prép.) [+acc] 至
quendam (acc/s/m) 某個
locum (LOCUS/acc/s/m) 地方、位置
Britannice (adv.) 用不列顛話說,在不列顛話裏
vocatum (VOCARE>vpar/acc/s/m) 叫 > 被叫
Pennant (acc/s/x) 彭南特
infra (prép.) [+acc] 在……之下
dictum (DICERE>vpar/perf/pass/acc/s/m) 前述、上述
principatum (PRINCIPATUS/acc/s/m) 領國
de (prép.) [+abl] 的
Powys (abl/s/x) 波伊斯
tandem (adv.) 最後
quodam (abl/s/m) 某個
die (DIES/abl/s/m) 日
anno (ANNUS/abl/s/m) 年
domini (DOMINUS/gén/s/m) 主
sexcentesimo (SEXCENTESIMUS/abl/s/m) 第六百
quarto (QUARTUS/abl/s/m) 第四
dictus (DICERE>vpar/perf/pass/nom/s/m) 前述、上述
venatum (VENARI>supine/acc) 打獵(注:目的動名詞,指為了打獵)
transisset (TRANSEO/plup/act/sub/3/s) 越過
ad (prép.) [+acc] 至
quendam (acc/s/m) 某個
locum (LOCUS/acc/s/m) 地方、位置
Britannice (adv.) 用不列顛話說,在不列顛話裏
vocatum (VOCARE>vpar/acc/s/m) 叫 > 被叫
Pennant (acc/s/x) 彭南特
infra (prép.) [+acc] 在……之下
dictum (DICERE>vpar/perf/pass/acc/s/m) 前述、上述
principatum (PRINCIPATUS/acc/s/m) 領國
de (prép.) [+abl] 的
Powys (abl/s/x) 波伊斯
et ubi odorissequi canes ejusdem principis leporem excitavissent, canes leporem insequebantur, sectabaturque ille usque dum ad rubum quendam, rubum grandem et spinosum venissent.
在那裏,這位君主的嗅探犬驚動一隻野兔,衆獵犬便對野兔緊追不捨。君主也跟着追趕,直到他們來到一片巨大且長滿荊棘的刺莓灌木叢前。
odorissequi (ODORISSEQUUS/nom/p/m) 以聞氣味追蹤的(是 odor「氣味」與 sequus「跟隨的」的複合詞)
canes (CANIS/nom/p/m) 狗、獵犬
ejusdem (gén/s/x) 同一
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
leporem (LEPUS/acc/s/m) 野兔
excitavissent (EXCITARE/plup/act/sub/3/p) 喚醒、驚起、刺激
insequebantur (INSEQUI/impf/ind/3/p) 追、追捕(異態動詞,被動形態但為主動意涵)
sectabatur (SECTARI/impf/ind/3/s) 跟、追
-que (conj.) 也
ille (nom/s/m) 那人、那物
usque (adv.) 一直
dum (conj.) 直至
rubum (RUBUS/acc/s/m) 刺莓、黑莓叢
quendam (acc/s/m) 某個
grandem (GRANDIS/acc/s/c) 大、高、老
spinosum (SPINOSUS/acc/s/m) 帶刺、多刺
venissent (VENIRE/plup/act/sub/3/p) 來
canes (CANIS/nom/p/m) 狗、獵犬
ejusdem (gén/s/x) 同一
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
leporem (LEPUS/acc/s/m) 野兔
excitavissent (EXCITARE/plup/act/sub/3/p) 喚醒、驚起、刺激
insequebantur (INSEQUI/impf/ind/3/p) 追、追捕(異態動詞,被動形態但為主動意涵)
sectabatur (SECTARI/impf/ind/3/s) 跟、追
-que (conj.) 也
ille (nom/s/m) 那人、那物
usque (adv.) 一直
dum (conj.) 直至
rubum (RUBUS/acc/s/m) 刺莓、黑莓叢
quendam (acc/s/m) 某個
grandem (GRANDIS/acc/s/c) 大、高、老
spinosum (SPINOSUS/acc/s/m) 帶刺、多刺
venissent (VENIRE/plup/act/sub/3/p) 來
In quo quidem rubo invenit quandam virginem vultu speciosam quam devotissime orantem et divinae contemplationi deditam una cum dicto lepore sub vestium extremitate aut ventrali cubante (facie canibus adversa) audacter et intrepide.
在這片灌木叢中,他發現一位貌美的貞女,正極其虔誠地祈禱,專注於靜思天主,而那隻野兔則蜷伏在她衣服下擺或腰帶(?)之下,(面朝獵犬),大膽且無畏。
In (prép.) [+abl]
quo (abl/s/m) 關係代詞。in quo 在此指在黑莓叢中。
quidem (adv.) 的確、確實
rubo (RUBUS/abl/s/m)
invenit (INVENIRE/perf/act/ind/3/s) 發現
quandam (acc/s/f) 某個
virginem (VIRGO/acc/s/f) 處女、少女
vultu (VULTUS/abl/s/m) 臉、容貌
speciosam (SPECIOSUS/acc/s/f) 美、俊、好看
quam (adv.) 極度、盡可能(搭配最高級 devotissime)
devotissime (adv.) 極其虔誠
orantem (ORARE>vpar/pres/act/acc/s/c) 乞求、祈禱、禮拜
divinae (DIVINUS/dat/s/f) 神聖、神的
contemplationi (CONTEMPLATIO/dat/s/f) 沉思、冥想
deditam (DEDERE>vpar/perf/pass/acc/s/f) 致力於、專注於
una (adv.) 一起、同時(與 cum 連用:una cum)
cum (prép.) [+abl] 與……一起
dicto (DICERE>vpar/pres/pass/abl/s/m) 上述
lepore (LEPUS/abl/s/m) 野兔
sub (prép.) [+abl] 在……下
vestium (VESTIS/gén/p/f) 衣服
extremitate (EXTREMITAS/abl/s/f) 邊緣
aut (conj.) 或
ventrali (VENTRALIS/abl/s/x) 腰帶
cubante (CUBARE>vpar/pres/act/abl/s/x) 臥、躺
facie (FACIES/abl/s/f) 臉
canibus (CANIS/dat/p/m) 狗
adversa (ADVERSUS/abl/s/f) 面對、朝向
audacter (adv.) 勇敢、大膽
intrepide (adv.) 不懼、無畏
quo (abl/s/m) 關係代詞。in quo 在此指在黑莓叢中。
quidem (adv.) 的確、確實
rubo (RUBUS/abl/s/m)
invenit (INVENIRE/perf/act/ind/3/s) 發現
quandam (acc/s/f) 某個
virginem (VIRGO/acc/s/f) 處女、少女
vultu (VULTUS/abl/s/m) 臉、容貌
speciosam (SPECIOSUS/acc/s/f) 美、俊、好看
quam (adv.) 極度、盡可能(搭配最高級 devotissime)
devotissime (adv.) 極其虔誠
orantem (ORARE>vpar/pres/act/acc/s/c) 乞求、祈禱、禮拜
divinae (DIVINUS/dat/s/f) 神聖、神的
contemplationi (CONTEMPLATIO/dat/s/f) 沉思、冥想
deditam (DEDERE>vpar/perf/pass/acc/s/f) 致力於、專注於
una (adv.) 一起、同時(與 cum 連用:una cum)
cum (prép.) [+abl] 與……一起
dicto (DICERE>vpar/pres/pass/abl/s/m) 上述
lepore (LEPUS/abl/s/m) 野兔
sub (prép.) [+abl] 在……下
vestium (VESTIS/gén/p/f) 衣服
extremitate (EXTREMITAS/abl/s/f) 邊緣
aut (conj.) 或
ventrali (VENTRALIS/abl/s/x) 腰帶
cubante (CUBARE>vpar/pres/act/abl/s/x) 臥、躺
facie (FACIES/abl/s/f) 臉
canibus (CANIS/dat/p/m) 狗
adversa (ADVERSUS/abl/s/f) 面對、朝向
audacter (adv.) 勇敢、大膽
intrepide (adv.) 不懼、無畏
Tunc princeps vociferans "prendite caniculi prendite" quanto magis clamabat incitando tanto remotius ac longius retrocedebant canes, et bestiolam fugiebant ululantes.
當時君主大喊:「抓住牠,小狗,抓住牠!」但他愈是這般大喝驅使,獵犬就退得愈遠,嚎叫着逃離這隻小動物。
vociferans (VOCIFERARI>vpar/nom/s/m) 大喊、呼喊
prendite (PRENDERE/pres/act/imp/2/p) 抓住、捉住
caniculi (CANICULUS/voc/p/m) 小狗
prendite (PRENDERE/pres/act/imp/2/p) 抓住、捉住
quanto (QUANTUS/abl/s/n) 越……(搭配 tanto 表「越……越……」)
magis (adv.) 更加
clamabat (CLAMARE/impf/act/ind/3/s) 喊叫、呼喊
incitando (INCITARE>gerund/abl/s/n) 激勵、驅使
tanto (TANTUS/abl/s/n) 越……(搭配 quanto 使用)
remotius (REMOTE/adv.comp.) 更遠
ac (conj.) 且
longius (LONGE/adv.comp.) 更長、更遠
retrocedebant (RETROCEDERE/impf/act/ind/3/p) 後退、退卻
canes (CANIS/nom/p/m) 狗
bestiolam (BESTIOLA/acc/s/f) 小動物
fugiebant (FUGERE/impf/act/ind/3/p) 逃
ululantes (ULULARE>vpar/nom/p/m) 嚎叫
prendite (PRENDERE/pres/act/imp/2/p) 抓住、捉住
caniculi (CANICULUS/voc/p/m) 小狗
prendite (PRENDERE/pres/act/imp/2/p) 抓住、捉住
quanto (QUANTUS/abl/s/n) 越……(搭配 tanto 表「越……越……」)
magis (adv.) 更加
clamabat (CLAMARE/impf/act/ind/3/s) 喊叫、呼喊
incitando (INCITARE>gerund/abl/s/n) 激勵、驅使
tanto (TANTUS/abl/s/n) 越……(搭配 quanto 使用)
remotius (REMOTE/adv.comp.) 更遠
ac (conj.) 且
longius (LONGE/adv.comp.) 更長、更遠
retrocedebant (RETROCEDERE/impf/act/ind/3/p) 後退、退卻
canes (CANIS/nom/p/m) 狗
bestiolam (BESTIOLA/acc/s/f) 小動物
fugiebant (FUGERE/impf/act/ind/3/p) 逃
ululantes (ULULARE>vpar/nom/p/m) 嚎叫
Demum princeps totus attonitus virginem postulavit quampridem in terris ipsius inhabitasset sola in hujusmodi deserto,
最終,驚愕的君主詢問這位貞女,她獨自一人在他領地內這片荒野中居住了多久。
Demum (adv.) 終於、最後
totus (nom/s/m) 完全、整個
attonitus (nom/s/m) 驚愕
virginem (VIRGO/acc/s/f) 少女、處女
postulavit (POSTULARE/perf/act/ind/3/s) 詢問、要求
quampridem (adv.) 多久、自何時起
terris (TERRA/abl/p/f) 土地、領土
ipsius (IPSE/gén/s/m) 他自己
inhabitasset (INHABITARE/plupf/act/subj/3/s) 居住(注:間接引語疑問句動詞需使用虛擬式。)
sola (SOLUS/nom/s/f) 獨自、單獨(注:此處為表語形容詞)
hujusmodi (adj./indecl.) 此種、此類
deserto (DESERTUM/abl/s/n) 沙漠、荒野、荒無人煙之地
totus (nom/s/m) 完全、整個
attonitus (nom/s/m) 驚愕
virginem (VIRGO/acc/s/f) 少女、處女
postulavit (POSTULARE/perf/act/ind/3/s) 詢問、要求
quampridem (adv.) 多久、自何時起
terris (TERRA/abl/p/f) 土地、領土
ipsius (IPSE/gén/s/m) 他自己
inhabitasset (INHABITARE/plupf/act/subj/3/s) 居住(注:間接引語疑問句動詞需使用虛擬式。)
sola (SOLUS/nom/s/f) 獨自、單獨(注:此處為表語形容詞)
hujusmodi (adj./indecl.) 此種、此類
deserto (DESERTUM/abl/s/n) 沙漠、荒野、荒無人煙之地
virgo respondens ait hos quindecim annos nec vultum hominis interim usque modo contemplata sum;
少女答道:「這十五年來,我連個人臉都沒見過,直至剛才。」
virgo (VIRGO/nom/s/f) 少女
respondens (RESPONDERE>vpar/nom/s/f) 回答
ait (AIO/pres/act/ind/3/s) 說
hos (HIC/acc/p/m) 這些
quindecim (adj./indecl.) 十五
annos (ANNUS/acc/p/m) 年
nec (conj.) 也不、且不
vultum (VULTUS/acc/s/m) 面容、臉
hominis (HOMO/gén/s/m) 人
interim (adv.) 在此期間
usque (adv.) 直至
modo (adv.) 剛剛
contemplata sum (CONTEMPLARI>vpar/perf/pass/nom/s/f) 觀看、注視(注:異態動詞完成時)
respondens (RESPONDERE>vpar/nom/s/f) 回答
ait (AIO/pres/act/ind/3/s) 說
hos (HIC/acc/p/m) 這些
quindecim (adj./indecl.) 十五
annos (ANNUS/acc/p/m) 年
nec (conj.) 也不、且不
vultum (VULTUS/acc/s/m) 面容、臉
hominis (HOMO/gén/s/m) 人
interim (adv.) 在此期間
usque (adv.) 直至
modo (adv.) 剛剛
contemplata sum (CONTEMPLARI>vpar/perf/pass/nom/s/f) 觀看、注視(注:異態動詞完成時)
post eandem virginem rogavit cuja esset ubinam nata et oriunda, ac ipsa cum omni humilitate respondit se regis Jowchel gnatam esse de Hibernia,
隨後,他問這位貞女,是誰家女兒,生於何處、出身何方。她極其謙遜答道,她是愛爾蘭國王 Jowchel 之女,
post (adv.) 之後
eandem (IDEM/acc/s/f) 同一
virginem (VIRGO/acc/s/f) 少女
rogavit (ROGARE/perf/act/ind/3/s) 詢問
cuja (CUJUS/nom/s/f) 誰的
esset (ESSE/impf/act/sub/3/s) 是
ubinam (adv.) 在哪裏
nata (NASCI>vpar/nom/s/f) 出生
oriunda (ORIUNDUS/nom/s/f) 出自、來自
ac (conj.) 且(注:原字為 ATQUE,後接子音時作 AC)
ipsa (IPSE/nom/s/f) 自己
cum (prép.) [+abl] 帶着、與……一起
omni (OMNIS/abl/s/f) 所有、完全
humilitate (HUMILITAS/abl/s/f) 謙遜謙卑
respondit (RESPONDERE/perf/act/ind/3/s) 回答
se (acc/s/f) 她自己(注:反身代詞,在此為間接引語子句主語。)
regis (REX/gén/s/m) 國王
Jowchel (gén/s/m) (人名)
gnatam (GNATUS/acc/s/f) 女兒
esse (v.inf) 是(注:間接引語子句之動詞,需使用不定式。)
de (prép.) [+abl] 來自
Hibernia (HIBERNIA/abl/s/f) 愛爾蘭
eandem (IDEM/acc/s/f) 同一
virginem (VIRGO/acc/s/f) 少女
rogavit (ROGARE/perf/act/ind/3/s) 詢問
cuja (CUJUS/nom/s/f) 誰的
esset (ESSE/impf/act/sub/3/s) 是
ubinam (adv.) 在哪裏
nata (NASCI>vpar/nom/s/f) 出生
oriunda (ORIUNDUS/nom/s/f) 出自、來自
ac (conj.) 且(注:原字為 ATQUE,後接子音時作 AC)
ipsa (IPSE/nom/s/f) 自己
cum (prép.) [+abl] 帶着、與……一起
omni (OMNIS/abl/s/f) 所有、完全
humilitate (HUMILITAS/abl/s/f) 謙遜謙卑
respondit (RESPONDERE/perf/act/ind/3/s) 回答
se (acc/s/f) 她自己(注:反身代詞,在此為間接引語子句主語。)
regis (REX/gén/s/m) 國王
Jowchel (gén/s/m) (人名)
gnatam (GNATUS/acc/s/f) 女兒
esse (v.inf) 是(注:間接引語子句之動詞,需使用不定式。)
de (prép.) [+abl] 來自
Hibernia (HIBERNIA/abl/s/f) 愛爾蘭
et propterea quod pater meus cuidam magno et generoso de Hibernia in uxorem decreverat, solum meum natale fugiens (Deo ducente) huc veni, deo et intemeratae virgini corde et mundo corpore quoad moriar servitura.
「只因我父親決定將我許配給愛爾蘭一位權貴,我便逃離故鄉,(在天主指引下),來至此處,以純淨的心與身體,將侍奉天主與清白處女(聖母),直至死去。」
propterea (adv.) 因此
quod (conj.) 因為
pater (nom/s/m) 父親
meus (nom/s/m) 我的
cuidam (QUIDAM/dat/s/m) 某個
magno (MAGNUS/dat/s/m) 偉大的
generoso (GENEROSUS/dat/s/m) 高貴
in (prép.) [+acc] 進入、作為
uxorem (UXOR/acc/s/f) 妻子
decreverat (DECERNERE/plupf/act/ind/3/s) 決定
solum (SOLUM/acc/s/n) 土地
meum (MEUS/acc/s/n) 我的
natale (NATALIS/acc/s/n) 出生的
fugiens (FUGERE>vpar/nom/s/f) 逃離
Deo (DEUS/abl/s/m) 神
ducente (DUCERE>vpar/abl/s/m) 引導
huc (adv.) 到這裏
veni (VENIRE/perf/act/ind/1/s) 來
deo (DEUS/dat/s/m) 神
intemeratae (INTEMERATUS/dat/s/f) 純潔、無污
virgini (VIRGO/dat/s/f) 少女、處女
corde (COR/abl/s/n) 心
mundo (MUNDUS/abl/s/n) 純潔、乾淨
corpore (CORPUS/abl/s/n) 身體
quoad (adv.) [+v.sub.] 直至
moriar (MORI/pres/pass/sub/1/s) 死
servitura (SERVIRE>vpar/fut/act/nom/s/f) 將服侍
quod (conj.) 因為
pater (nom/s/m) 父親
meus (nom/s/m) 我的
cuidam (QUIDAM/dat/s/m) 某個
magno (MAGNUS/dat/s/m) 偉大的
generoso (GENEROSUS/dat/s/m) 高貴
in (prép.) [+acc] 進入、作為
uxorem (UXOR/acc/s/f) 妻子
decreverat (DECERNERE/plupf/act/ind/3/s) 決定
solum (SOLUM/acc/s/n) 土地
meum (MEUS/acc/s/n) 我的
natale (NATALIS/acc/s/n) 出生的
fugiens (FUGERE>vpar/nom/s/f) 逃離
Deo (DEUS/abl/s/m) 神
ducente (DUCERE>vpar/abl/s/m) 引導
huc (adv.) 到這裏
veni (VENIRE/perf/act/ind/1/s) 來
deo (DEUS/dat/s/m) 神
intemeratae (INTEMERATUS/dat/s/f) 純潔、無污
virgini (VIRGO/dat/s/f) 少女、處女
corde (COR/abl/s/n) 心
mundo (MUNDUS/abl/s/n) 純潔、乾淨
corpore (CORPUS/abl/s/n) 身體
quoad (adv.) [+v.sub.] 直至
moriar (MORI/pres/pass/sub/1/s) 死
servitura (SERVIRE>vpar/fut/act/nom/s/f) 將服侍
Deinde quaesivit princeps nomen virginis. Cui respondens ait nomen esse Monacellam.
接着,君主詢問貞女名姓。她回答他道,名叫梅蘭格爾。
Deinde (adv.) 接着、然後
quaesivit (QUAERERE/perf/act/ind/3/s) 詢問
nomen (NOMEN/acc/s/n) 名字
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
Cui (QUI/dat/s/m) 關係代詞,意為「對他」
respondens (RESPONDERE>vpar/nom/s/f) 回答
ait (AIO/pres/act/ind/3/s) 說
nomen (NOMEN/acc/s/n) 名字(注:接間引語子句中,主語需使用賓格。)
esse (pres/act/inf) 是
Monacellam (acc/s/f) Monacella 為梅蘭格爾的拉丁形
quaesivit (QUAERERE/perf/act/ind/3/s) 詢問
nomen (NOMEN/acc/s/n) 名字
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
Cui (QUI/dat/s/m) 關係代詞,意為「對他」
respondens (RESPONDERE>vpar/nom/s/f) 回答
ait (AIO/pres/act/ind/3/s) 說
nomen (NOMEN/acc/s/n) 名字(注:接間引語子句中,主語需使用賓格。)
esse (pres/act/inf) 是
Monacellam (acc/s/f) Monacella 為梅蘭格爾的拉丁形
Tunc princeps in imo corde prosperitatem virginis considerans solitariam in haec verba prorupit.
這時,君主內心深處思忖貞女獨居的成就(?),脫口而出道:
imo (IMUS/abl/s/n) 最深、最底
corde (COR/abl/s/n) 心
prosperitatem (PROSPERITAS/acc/s/f) 成功成就、幸運
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
considerans (CONSIDERARE>vpar/pres/act/nom/s/m) 細想、考慮、端詳
solitariam (SOLITARIUS/acc/s/f) 孤獨、離群索居
in (prép.) [+acc] 進入、化為
haec (HIC/acc/p/n) 這些
verba (VERBUM/acc/p/n) 話語、字詞
prorupit (PRORUMPERE/perf/act/ind/3/s) 衝、爆發、突然爆出
corde (COR/abl/s/n) 心
prosperitatem (PROSPERITAS/acc/s/f) 成功成就、幸運
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
considerans (CONSIDERARE>vpar/pres/act/nom/s/m) 細想、考慮、端詳
solitariam (SOLITARIUS/acc/s/f) 孤獨、離群索居
in (prép.) [+acc] 進入、化為
haec (HIC/acc/p/n) 這些
verba (VERBUM/acc/p/n) 話語、字詞
prorupit (PRORUMPERE/perf/act/ind/3/s) 衝、爆發、突然爆出
O virgo Monacella dignissima, compertum habeo quod es veri Dei ancilla et cultrix christi veracissima:
「哦,最尊貴的貞女梅蘭格爾,我已確知你是真主的侍女,也是基督最真誠的信徒。
O (interj.) 噢、啊
virgo (VIRGO/voc/s/f) 少女
Monacella (voc/s/f) 梅蘭格爾
dignissima (DIGNUS/voc/s/f/sup) 最尊貴
compertum (COMPERIRE>vpar/perf/pass/acc/s/n) 發現、確知
habeo (HABERE/pres/act/ind/1/s) 有(注:在此與 compertum 搭配。)
quod (conj.) (用於引出子句)
es (ESSE/pres/act/ind/2/s) 你是
veri (VERUS/gén/s/m) 真實的
Dei (DEUS/gén/s/m) 神
ancilla (nom/s/f) 婢女、僕女
cultrix (nom/s/f) 敬拜者、侍奉者、擁護者、信徒
christi (CHRISTUS/gén/s/m) 基督
veracissima (VERAX/nom/s/f/sup) 最真實、最真誠
virgo (VIRGO/voc/s/f) 少女
Monacella (voc/s/f) 梅蘭格爾
dignissima (DIGNUS/voc/s/f/sup) 最尊貴
compertum (COMPERIRE>vpar/perf/pass/acc/s/n) 發現、確知
habeo (HABERE/pres/act/ind/1/s) 有(注:在此與 compertum 搭配。)
quod (conj.) (用於引出子句)
es (ESSE/pres/act/ind/2/s) 你是
veri (VERUS/gén/s/m) 真實的
Dei (DEUS/gén/s/m) 神
ancilla (nom/s/f) 婢女、僕女
cultrix (nom/s/f) 敬拜者、侍奉者、擁護者、信徒
christi (CHRISTUS/gén/s/m) 基督
veracissima (VERAX/nom/s/f/sup) 最真實、最真誠
unde eo quod summo deo et maximo placuit, huic tuis meritis lepusculo ferocienti salutem impertire conductum et protectionem a canum incursu et persequtione rapientium et mordacium,
因此,由於因你之功,賦與這隻狂亂的小野兔安全與??,保護牠免受抓人咬人的狗兒襲擊與追捕,讓那至高無上的天主感到歡喜,
unde (adv.) 因此
eo quod (conj.) 因為
summo (SUMMUS/dat/s/m) 最高、最頂
deo (DEUS/dat/s/m) 神
maximo (MAXIMUS/dat/s/m) 最大
placuit (PLACERE/perf/act/ind/3/s) 使高興、使喜歡、使滿意
huic (HIC/dat/s/m) 這個
tuis (TUUS/abl/p/n) 你的
meritis (MERITUM/abl/p/n) 價值、功勞功績、應得的獎賞
lepusculo (LEPUSCULUS/dat/s/m) 小野兔
ferocienti (FEROCIRE>vpar/pres/act/dat/s/m) 狂暴
salutem (SALUS/acc/s/f) 健康、安全
impertire (pres/act/inf) 授與、給與、賦與
conductum (?/acc/s/?) ???(據書中英譯,這裏對應 safe conduct)
protectionem (PROTECTIO/acc/s/f) 保護
a (prép.) [+abl] 從、由
canum (CANIS/gén/p/m) 狗
incursu (INCURSUS/abl/s/m) 襲擊、攻擊
persequtione (PERSECUTIO/abl/s/f) 追捕、迫害(正確拼寫為 persecutione)
rapientium (RAPERE>vpar/pres/act/gén/p/m) 搶奪、抓取、擄走
mordacium (MORDAX/gén/p/m) 咬人的
eo quod (conj.) 因為
summo (SUMMUS/dat/s/m) 最高、最頂
deo (DEUS/dat/s/m) 神
maximo (MAXIMUS/dat/s/m) 最大
placuit (PLACERE/perf/act/ind/3/s) 使高興、使喜歡、使滿意
huic (HIC/dat/s/m) 這個
tuis (TUUS/abl/p/n) 你的
meritis (MERITUM/abl/p/n) 價值、功勞功績、應得的獎賞
lepusculo (LEPUSCULUS/dat/s/m) 小野兔
ferocienti (FEROCIRE>vpar/pres/act/dat/s/m) 狂暴
salutem (SALUS/acc/s/f) 健康、安全
impertire (pres/act/inf) 授與、給與、賦與
conductum (?/acc/s/?) ???(據書中英譯,這裏對應 safe conduct)
protectionem (PROTECTIO/acc/s/f) 保護
a (prép.) [+abl] 從、由
canum (CANIS/gén/p/m) 狗
incursu (INCURSUS/abl/s/m) 襲擊、攻擊
persequtione (PERSECUTIO/abl/s/f) 追捕、迫害(正確拼寫為 persecutione)
rapientium (RAPERE>vpar/pres/act/gén/p/m) 搶奪、抓取、擄走
mordacium (MORDAX/gén/p/m) 咬人的
has terras meas do et dono tibi animo quam libentissimo ad serviendum deo, et ut sit perpetuum asylum refugium et tutela pro tui nominis (virgo praeclara) honore,
我極其樂意將這片土地贈與你,用於侍奉天主,作為永久的庇護所、避難所、保護地,以你的名字(傑出貞女)為榮耀。
has (HIC/acc/p/f) 這
terras (TERRA/acc/p/f) 土地
meas (MEUS/acc/p/f) 我的
do (DARE/pres/act/ind/1/s) 給予
dono (DONARE/pres/act/ind/1/s) 贈予
tibi (TU/dat/s/f) 給你
animo (ANIMUS/abl/s/m) 心、意願
quam (adv.) 盡可能(搭配最高級)
libentissimo (LIBENS/abl/s/m/sup) 極樂意
ad (prép.) [+acc] 為了
serviendum (SERVIRE>gerund/acc/s/n) 侍奉
deo (DEUS/dat/s/m) 神
ut (conj.) [+v.sub.] 為了、以便
sit (ESSE/pres/act/sub/3/s) 是
perpetuum (PERPETUUS/nom/s/n) 永久
asylum (ASYLUM/nom/s/n) 庇護所
refugium (REFUGIUM/nom/s/n) 避難所
tutela (TUTELA/nom/s/f) 保護、守護
pro (prép.) [+abl] 為了
tui (TUUS/gén/s/n) 你的
nominis (NOMEN/gén/s/n) 名字
virgo (VIRGO/voc/s/f) 少女
praeclara (PRAECLARUS/voc/s/f) 卓越、傑出
honore (HONOR/abl/s/m) 榮耀
terras (TERRA/acc/p/f) 土地
meas (MEUS/acc/p/f) 我的
do (DARE/pres/act/ind/1/s) 給予
dono (DONARE/pres/act/ind/1/s) 贈予
tibi (TU/dat/s/f) 給你
animo (ANIMUS/abl/s/m) 心、意願
quam (adv.) 盡可能(搭配最高級)
libentissimo (LIBENS/abl/s/m/sup) 極樂意
ad (prép.) [+acc] 為了
serviendum (SERVIRE>gerund/acc/s/n) 侍奉
deo (DEUS/dat/s/m) 神
ut (conj.) [+v.sub.] 為了、以便
sit (ESSE/pres/act/sub/3/s) 是
perpetuum (PERPETUUS/nom/s/n) 永久
asylum (ASYLUM/nom/s/n) 庇護所
refugium (REFUGIUM/nom/s/n) 避難所
tutela (TUTELA/nom/s/f) 保護、守護
pro (prép.) [+abl] 為了
tui (TUUS/gén/s/n) 你的
nominis (NOMEN/gén/s/n) 名字
virgo (VIRGO/voc/s/f) 少女
praeclara (PRAECLARUS/voc/s/f) 卓越、傑出
honore (HONOR/abl/s/m) 榮耀
et nec rex nec princeps tam temerarius aut deo audax esse studeat ut quenquam istuc fugientem masculum aut foeminam tua protectione in his tuis terris gaudere et frui cupientes extrahere quovismodo praesumat dum modo sanctuarium tuum aut asylum nullatenus contaminent aut polluant.
任何國王或君主,皆不可如此輕率魯莽或冒犯天主,以致於膽敢以任何方式,將逃至此地、渴望在你土地上享有且受到你庇護的男女強行帶走,只要他們決不玷污或褻瀆你的聖所或庇護所。
nec (conj.) 也不
rex (nom/s/m) 國王
tam... ut 如此……以致於
temerarius (TEMERARIUS/nom/s/m) 輕率、魯莽
deo (DEUS/dat/s/m) 神
audax (AUDAX/nom/s/m) 大膽
studeat (STUDERE/pres/act/sub/3/s) [+v.inf.] 渴望、希望
quenquam (QUISQUAM/acc/s/m) 任何人(正確拼寫為 quemquam)
istuc (adv.) 到那裏
fugientem (FUGERE>vpar/pres/act/acc/s/m) 逃
masculum (MASCULUS/acc/s/m) 男子
foeminam (FEMINA/acc/s/f) 女子
tua (TUUS/abl/s/f) 你的
protectione (PROTECTIO/abl/s/f) 保護
his (HIC/abl/p/f) 這些
tuis (TUUS/abl/p/f) 你的
terris (TERRA/abl/p/f) 土地
gaudere (GAUDERE/pres/act/inf) 享有、高興
frui (FRUI/pres/pass/inf) 享受
cupientes (CUPERE>vpar/acc/p/m) 渴望的
extrahere (EXTRAHERE/pres/act/inf) 拔出、拖出、帶走
quovismodo (adv.) 以任何方式
praesumat (PRAESUMERE/pres/act/subj/3/s) 擅自、冒昧、敢於
dum modo (conj.) [+v.sub.] 只要
sanctuarium (SANCTUARIUM/acc/s/n) 聖所
tuum (TUUS/acc/s/n) 你的
asylum (ASYLUM/acc/s/n) 庇護所
nullatenus (adv.) 絕不
contaminent (CONTAMINARE/pres/act/sub/3/p) 污染、玷污
polluant (POLLUERE/pres/act/sub/3/p) 弄髒、褻瀆
rex (nom/s/m) 國王
tam... ut 如此……以致於
temerarius (TEMERARIUS/nom/s/m) 輕率、魯莽
deo (DEUS/dat/s/m) 神
audax (AUDAX/nom/s/m) 大膽
studeat (STUDERE/pres/act/sub/3/s) [+v.inf.] 渴望、希望
quenquam (QUISQUAM/acc/s/m) 任何人(正確拼寫為 quemquam)
istuc (adv.) 到那裏
fugientem (FUGERE>vpar/pres/act/acc/s/m) 逃
masculum (MASCULUS/acc/s/m) 男子
foeminam (FEMINA/acc/s/f) 女子
tua (TUUS/abl/s/f) 你的
protectione (PROTECTIO/abl/s/f) 保護
his (HIC/abl/p/f) 這些
tuis (TUUS/abl/p/f) 你的
terris (TERRA/abl/p/f) 土地
gaudere (GAUDERE/pres/act/inf) 享有、高興
frui (FRUI/pres/pass/inf) 享受
cupientes (CUPERE>vpar/acc/p/m) 渴望的
extrahere (EXTRAHERE/pres/act/inf) 拔出、拖出、帶走
quovismodo (adv.) 以任何方式
praesumat (PRAESUMERE/pres/act/subj/3/s) 擅自、冒昧、敢於
dum modo (conj.) [+v.sub.] 只要
sanctuarium (SANCTUARIUM/acc/s/n) 聖所
tuum (TUUS/acc/s/n) 你的
asylum (ASYLUM/acc/s/n) 庇護所
nullatenus (adv.) 絕不
contaminent (CONTAMINARE/pres/act/sub/3/p) 污染、玷污
polluant (POLLUERE/pres/act/sub/3/p) 弄髒、褻瀆
Alioquin si quis sceleratus tuo sanctuario gaudens foras quippiam malefacturus exierit, tunc liberi tenentes dict' abbates tui sanctuarii et soli de ipsorum sceleribus cognoscentes si reos desuper et culpabiles ipsos invenerint officiariis de Powys tradere et deliberare puniendos procurent.
否則,若有任何享受你聖所庇護的罪犯惡徒,將離開此地外出作惡,那麼你聖所的自由保有人即所謂修道院院長,也就是唯一知曉他們罪行的人,若發現他們在此事上有罪且應受責難,則要負責將之移交且交付給波伊斯官員懲處。」
Alioquin (adv.) 否則
si (conj.) 如果
quis (nom/s/m) 某人、任何人
sceleratus (nom/s/m) 罪犯
tuo (TUUS/abl/s/n) 你的
sanctuario (SANCTUARIUM/abl/s/n) 聖所
gaudens (GAUDERE>vpar/pres/act/nom/s/m) 享有、享受
foras (adv.) 到外面、向外
quippiam (QUISPIAM/acc/s/n) 某事、任何事
malefacturus (MALEFACERE>vpar/fut/act/nom/s/m/fut) 作惡
exierit (EXIRE/futp/act/ind/3/s) 離開、出去
tunc (adv.) 當時、那麼
liberi (LIBER/nom/p/m) 自由
tenentes (TENERE>vpar/nom/p/m) 持有者(liberi tenentes 對應英語 freeholders)
dict' (DICERE>vpar/nom/p/m) 上述、所謂(為 dicti 的縮寫)
abbates (ABBAS/nom/p/m) 修道院長
tui (TUUS/gén/s/n) 你的
sanctuarii (SANCTUARIUM/gén/s/n) 聖所
soli (SOLUS/nom/p/m) 唯一、單獨
de (prép.) [+abl] 關於
ipsorum (IPSE/gén/p/m) 自己
sceleribus (SCELUS/abl/p/n) 罪行
cognoscentes (COGNOSCERE>vpar/pres/act/nom/p/m) 認識、知道、詢問、調查、審查
reos (REUS/acc/p/m) 對……應負責任、有罪
desuper (adv.) 在其上
culpabiles (CULPABILIS/acc/p/m) 應受責難譴責、有罪
ipsos (IPSE/acc/p/m) 自己
invenerint (INVENIRE/futpf/act/ind/3/p) 發現
officiariis (OFFICIARIUS/dat/p/m) 官員
de (prép.) [+abl] 來自、屬於
tradere (pres/act/inf) 移交、交付
deliberare (pres/act/inf) 交付
puniendos (PUNIRE>gerundive/fut/pass/acc/p/m) 被懲罰
procurent (PROCURARE/pres/act/sub/3/p) 照料、負責、處理
。
si (conj.) 如果
quis (nom/s/m) 某人、任何人
sceleratus (nom/s/m) 罪犯
tuo (TUUS/abl/s/n) 你的
sanctuario (SANCTUARIUM/abl/s/n) 聖所
gaudens (GAUDERE>vpar/pres/act/nom/s/m) 享有、享受
foras (adv.) 到外面、向外
quippiam (QUISPIAM/acc/s/n) 某事、任何事
malefacturus (MALEFACERE>vpar/fut/act/nom/s/m/fut) 作惡
exierit (EXIRE/futp/act/ind/3/s) 離開、出去
tunc (adv.) 當時、那麼
liberi (LIBER/nom/p/m) 自由
tenentes (TENERE>vpar/nom/p/m) 持有者(liberi tenentes 對應英語 freeholders)
dict' (DICERE>vpar/nom/p/m) 上述、所謂(為 dicti 的縮寫)
abbates (ABBAS/nom/p/m) 修道院長
tui (TUUS/gén/s/n) 你的
sanctuarii (SANCTUARIUM/gén/s/n) 聖所
soli (SOLUS/nom/p/m) 唯一、單獨
de (prép.) [+abl] 關於
ipsorum (IPSE/gén/p/m) 自己
sceleribus (SCELUS/abl/p/n) 罪行
cognoscentes (COGNOSCERE>vpar/pres/act/nom/p/m) 認識、知道、詢問、調查、審查
reos (REUS/acc/p/m) 對……應負責任、有罪
desuper (adv.) 在其上
culpabiles (CULPABILIS/acc/p/m) 應受責難譴責、有罪
ipsos (IPSE/acc/p/m) 自己
invenerint (INVENIRE/futpf/act/ind/3/p) 發現
officiariis (OFFICIARIUS/dat/p/m) 官員
de (prép.) [+abl] 來自、屬於
tradere (pres/act/inf) 移交、交付
deliberare (pres/act/inf) 交付
puniendos (PUNIRE>gerundive/fut/pass/acc/p/m) 被懲罰
procurent (PROCURARE/pres/act/sub/3/p) 照料、負責、處理
。
Haec virgo Monacella deo gratissima vitam egit (ut praemittitur) solitariam eodem loco per xxxvij. annos.
這位深受天主喜愛的貞女梅蘭格爾,(如前所述),在同一個地方過着獨居生活凡三十七年。
Haec (HIC/nom/s/f) 這
deo (DEUS/dat/s/m) 神
gratissima (GRATUS/nom/s/f/sup) 最受喜愛
vitam (VITA/acc/s/f) 生活、生命
egit (AGERE/perf/act/ind/3/s) 度過、花(時間)
ut (conj.) 正如
praemittitur (PRAEMITTERE/pres/pass/ind/3/s) 前述
solitariam (SOLITARIUS/acc/s/f) 孤獨、離群索居
eodem (IDEM/abl/s/m) 同一
loco (LOCUS/abl/s/m) 地方
per (prép.) [+acc] 在……期間
xxxvij. (num.) 三十七(即 triginta septem)
annos (ANNUS/acc/p/m) 年
deo (DEUS/dat/s/m) 神
gratissima (GRATUS/nom/s/f/sup) 最受喜愛
vitam (VITA/acc/s/f) 生活、生命
egit (AGERE/perf/act/ind/3/s) 度過、花(時間)
ut (conj.) 正如
praemittitur (PRAEMITTERE/pres/pass/ind/3/s) 前述
solitariam (SOLITARIUS/acc/s/f) 孤獨、離群索居
eodem (IDEM/abl/s/m) 同一
loco (LOCUS/abl/s/m) 地方
per (prép.) [+acc] 在……期間
xxxvij. (num.) 三十七(即 triginta septem)
annos (ANNUS/acc/p/m) 年
Ac lepores, ferae bestiolae, haud secus quam cicures aut mansuetae belluae apud eam singulis diebus familiares in omni vita fuere per quos etiam (divina aspirante clementia) miracula et varia intimo cordis affectu invocantibus auxilium et favoris gratiam petentibus non desunt.
而野兔這種野生小動物,猶如馴化的溫馴動物一般,在她生命中的每一天,都在她身邊表現得親密,也透過牠們,(在神聖的仁慈眷顧之下),那些以內心最深處情感祈求幫助之人,以及懇求善意恩寵之人,都不乏神蹟與各種事物。
Ac (conj.) 且、以及
lepores (LEPUS/nom/p/m) 野兔
ferae (FERUS/nom/p/f) 野生
bestiolae (BESTIOLA/nom/p/f) 小動物
haud secus (adv.) 相同(由 haud「不」、secus「不同」組成。)
quam (conj.) 比、如同
cicures (CICUR/nom/p/f) 馴服、家養、馴化
mansuetae (MANSUETUS/nom/p/f) 馴服、溫馴
belluae (BELUA/nom/p/f) 野獸、野生動物
apud (prép.) [+acc] 在……旁邊、在……附近
eam (IS/acc/s/f) 她
singulis (SINGULUS/abl/p/m) 每一
diebus (DIES/abl/p/m) 天、日
familiares (FAMILIARIS/nom/p/c) 親密、親近
omni (OMNIS/abl/s/f) 全部、整個
vita (VITA/abl/s/f) 生命、生活
fuere (ESSE/perf/act/ind/3/p) 是(注:此變化為複數形,因此主語是野兔)
per (prép.) [+acc] 透過、藉由
quos (QUI/acc/p/m) 關係代詞,此處代指野兔
etiam (adv.) 也、甚至
divina (DIVINUS/abl/s/f) 神聖
aspirante (ASPIRARE>vpar/pres/act/abl/s/f) 吹拂、恩賜、眷顧
clementia (CLEMENTIA/abl/s/f) 仁慈、寬容
miracula (MIRACULUM/nom/p/n) 奇蹟
varia (VARIUS/nom/p/n) 各種(此處應作名詞用,則或指「各種事物」)
intimo (INTIMUS/abl/s/m) 最深、最內
cordis (COR/gén/s/n) 心
affectu (AFFECTUS/abl/s/m) 情感、愛
invocantibus (INVOCARE>vpar/pres/act/dat/p/c) 請求、求救、祈求(此處作名詞用,指祈求者)
auxilium (AUXILIUM/acc/s/n) 幫助
favoris (FAVOR/gén/s/m) 善意、偏愛、恩惠、好意
gratiam (GRATIA/acc/s/f) 恩典、恩寵
petentibus (PETERE>vpar/pres/act/dat/p/c) 渴望、乞求、懇求(此處作名詞用,指乞求者)
non (adv.) 不
desunt (DEESSE/pres/act/ind/3/p) 缺乏、缺少
lepores (LEPUS/nom/p/m) 野兔
ferae (FERUS/nom/p/f) 野生
bestiolae (BESTIOLA/nom/p/f) 小動物
haud secus (adv.) 相同(由 haud「不」、secus「不同」組成。)
quam (conj.) 比、如同
cicures (CICUR/nom/p/f) 馴服、家養、馴化
mansuetae (MANSUETUS/nom/p/f) 馴服、溫馴
belluae (BELUA/nom/p/f) 野獸、野生動物
apud (prép.) [+acc] 在……旁邊、在……附近
eam (IS/acc/s/f) 她
singulis (SINGULUS/abl/p/m) 每一
diebus (DIES/abl/p/m) 天、日
familiares (FAMILIARIS/nom/p/c) 親密、親近
omni (OMNIS/abl/s/f) 全部、整個
vita (VITA/abl/s/f) 生命、生活
fuere (ESSE/perf/act/ind/3/p) 是(注:此變化為複數形,因此主語是野兔)
per (prép.) [+acc] 透過、藉由
quos (QUI/acc/p/m) 關係代詞,此處代指野兔
etiam (adv.) 也、甚至
divina (DIVINUS/abl/s/f) 神聖
aspirante (ASPIRARE>vpar/pres/act/abl/s/f) 吹拂、恩賜、眷顧
clementia (CLEMENTIA/abl/s/f) 仁慈、寬容
miracula (MIRACULUM/nom/p/n) 奇蹟
varia (VARIUS/nom/p/n) 各種(此處應作名詞用,則或指「各種事物」)
intimo (INTIMUS/abl/s/m) 最深、最內
cordis (COR/gén/s/n) 心
affectu (AFFECTUS/abl/s/m) 情感、愛
invocantibus (INVOCARE>vpar/pres/act/dat/p/c) 請求、求救、祈求(此處作名詞用,指祈求者)
auxilium (AUXILIUM/acc/s/n) 幫助
favoris (FAVOR/gén/s/m) 善意、偏愛、恩惠、好意
gratiam (GRATIA/acc/s/f) 恩典、恩寵
petentibus (PETERE>vpar/pres/act/dat/p/c) 渴望、乞求、懇求(此處作名詞用,指乞求者)
non (adv.) 不
desunt (DEESSE/pres/act/ind/3/p) 缺乏、缺少
Post mortem dicti principis Brochwel illustrissimi Tyssiliaw filius ejus tenuit principatum de Powys. Deinde Conan frater Tyssiliaw.
在前述那位極其顯赫的君主 Brochwel 死後,其子 Tyssiliaw 掌管波伊斯國。接着是 Tyssiliaw 的兄弟 Conan,
Post (prép.) [+acc] 在……之後
mortem (MORS/acc/s/f) 死
dicti (DICERE>vpar/gén/s/m) 上述
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
Brochwel (gén/s/m) Brochwel(人名)
illustrissimi (ILLUSTRIS/gén/s/m/sup) 最顯赫
Tyssiliaw (nom/s/m) Tyssiliaw(人名)
filius (FILIUS/nom/s/m) 兒子
ejus (IS/gén/s/m) 他的
tenuit (TENERE/perf/act/ind/3/s) 持有、掌管
principatum (PRINCIPATUS/acc/s/m) 領國
de (prép.) [+abl] 來自、屬於
Deinde (adv.) 接着、然後
Conan (nom/s/m) Conan(人名)
frater (FRATER/nom/s/m) 兄弟
Tyssiliaw (gén/s/m) Tyssiliaw(人名)
mortem (MORS/acc/s/f) 死
dicti (DICERE>vpar/gén/s/m) 上述
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
Brochwel (gén/s/m) Brochwel(人名)
illustrissimi (ILLUSTRIS/gén/s/m/sup) 最顯赫
Tyssiliaw (nom/s/m) Tyssiliaw(人名)
filius (FILIUS/nom/s/m) 兒子
ejus (IS/gén/s/m) 他的
tenuit (TENERE/perf/act/ind/3/s) 持有、掌管
principatum (PRINCIPATUS/acc/s/m) 領國
de (prép.) [+abl] 來自、屬於
Deinde (adv.) 接着、然後
Conan (nom/s/m) Conan(人名)
frater (FRATER/nom/s/m) 兄弟
Tyssiliaw (gén/s/m) Tyssiliaw(人名)
Postea Tambryd. Deinde Gurmylk et Durres claudus qui omnes dictum locum Pennant Melangell perpetuum sanctarium asylum seu miseriorum refugium tutissimum fore (acta dicti principis confirmantes) sanxerunt.
之後是 Tambryd,然後是 Gurmylk 與跛子 Durres,他們全都(確認前述君主的法令),批准彭南特・梅蘭格爾這個地方將成為永久的聖所、庇護所,或是苦命人最安全的避難所。
Postea (adv.) 之後
Tambryd (nom/s/m) Tambryd(人名)
Gurmylk (nom/s/m) Gurmylk(人名)
Durres (nom/s/m) Durres(人名)
claudus (nom/s/m) 跛腳
qui (QUI/nom/p/m) 關係代詞
omnes (OMNIS/nom/p/m) 所有、全部
dictum (DICERE>vpar/perf/pass/acc/s/m) 上述
locum (LOCUS/acc/s/m) 地方
Pennant (indecl./acc/s/x) 彭南特(地名)
Melangell (indecl./gén/s/f) 梅蘭格爾
perpetuum (PERPETUUS/acc/s/n) 永久
sanctarium (SANCTUARIUM/acc/s/n) 聖所(即 sanctuarium)
asylum (ASYLUM/acc/s/n) 庇護所
seu (conj.) 或
miseriorum (MISER/gén/p/m) 貧窮、悲慘、苦命(即 miserorum。此處作名詞用,指苦命者)
refugium (REFUGIUM/acc/s/n) 避難所
tutissimum (TUTUS/acc/s/n/sup) 最安全
fore (ESSE/fut/act/inf) 將是
acta (ACTUM/acc/p/n) 法令
dicti (DICERE>vpar/perf/pass/gén/s/m) 上述
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
confirmantes (CONFIRMARE>vpar/pres/act/nom/p/m) 加固、確認、確保、批准
sanxerunt (SANCIRE/perf/act/ind/3/p) 批准、認可
Tambryd (nom/s/m) Tambryd(人名)
Gurmylk (nom/s/m) Gurmylk(人名)
Durres (nom/s/m) Durres(人名)
claudus (nom/s/m) 跛腳
qui (QUI/nom/p/m) 關係代詞
omnes (OMNIS/nom/p/m) 所有、全部
dictum (DICERE>vpar/perf/pass/acc/s/m) 上述
locum (LOCUS/acc/s/m) 地方
Pennant (indecl./acc/s/x) 彭南特(地名)
Melangell (indecl./gén/s/f) 梅蘭格爾
perpetuum (PERPETUUS/acc/s/n) 永久
sanctarium (SANCTUARIUM/acc/s/n) 聖所(即 sanctuarium)
asylum (ASYLUM/acc/s/n) 庇護所
seu (conj.) 或
miseriorum (MISER/gén/p/m) 貧窮、悲慘、苦命(即 miserorum。此處作名詞用,指苦命者)
refugium (REFUGIUM/acc/s/n) 避難所
tutissimum (TUTUS/acc/s/n/sup) 最安全
fore (ESSE/fut/act/inf) 將是
acta (ACTUM/acc/p/n) 法令
dicti (DICERE>vpar/perf/pass/gén/s/m) 上述
principis (PRINCEPS/gén/s/m) 國主、君主
confirmantes (CONFIRMARE>vpar/pres/act/nom/p/m) 加固、確認、確保、批准
sanxerunt (SANCIRE/perf/act/ind/3/p) 批准、認可
Eadem virgo Monacella virgines quasdem in eadem patria instituere et informare ut sacrè et pudicè in dei amore perseverant et viverent omni cura et diligentia studuit quae divinis obsequiis intente et dies et noctes nihil agentes aliud transigebant.
這個貞女梅蘭格爾,以滿滿的關懷與勤奮,在同一地方,教育培養一些貞女,以使她們能夠在對天主的愛中,神聖且貞潔地堅持而生活,她們日夜專心於侍奉天主,不做其他事。
Eadem (IDEM/nom/s/f) 同一
virgines (VIRGO/acc/p/f) 少女、處女
quasdem (QUIDAM/acc/p/f) 某些(正確拼寫應為 quasdam)
eadem (IDEM/abl/s/f) 同一
patria (PATRIA/abl/s/f) 家鄉
instituere (pres/act/inf) 建立、訓練、教育
informare (pres/act/inf) 培養、培育、教育
ut (conj.) [+v.sub.] 為了、以便
sacrè (adv.) 神聖
pudicè (adv.) 貞潔
dei (DEUS/gén/s/m) 神
amore (AMOR/abl/s/m) 愛
perseverant (PERSEVERARE/pres/act/ind/3/p) 堅持(注:此處拼寫恐有誤,若對應 viverent 的時態,則應作 perseverarent)
viverent (VIVERE/impf/act/sub/3/p) 活、生活
omni (OMNIS/abl/s/f) 所有、完全
cura (CURA/abl/s/f) 關心、照料
diligentia (DILIGENTIA/abl/s/f) 勤奮
studuit (STUDERE/perf/act/ind/3/s) 渴望、努力、獻身於、致力於
quae (QUI/nom/p/f) 關係代詞
divinis (DIVINUS/abl/p/n) 神聖
obsequiis (OBSEQUIUM/abl/p/n) 服侍、儀式
intente (adv.) 專心
dies (DIES/acc/p/m) 天、日
noctes (NOX/acc/p/f) 夜
nihil (NIHIL/acc/s/n) 無、沒東西
agentes (AGERE>vpar/pres/act/nom/p/f) 做、行動
aliud (ALIUS/acc/s/n) 其他
transigebant (TRANSIGERE/impf/act/ind/3/p) 度過、花(時間)
virgines (VIRGO/acc/p/f) 少女、處女
quasdem (QUIDAM/acc/p/f) 某些(正確拼寫應為 quasdam)
eadem (IDEM/abl/s/f) 同一
patria (PATRIA/abl/s/f) 家鄉
instituere (pres/act/inf) 建立、訓練、教育
informare (pres/act/inf) 培養、培育、教育
ut (conj.) [+v.sub.] 為了、以便
sacrè (adv.) 神聖
pudicè (adv.) 貞潔
dei (DEUS/gén/s/m) 神
amore (AMOR/abl/s/m) 愛
perseverant (PERSEVERARE/pres/act/ind/3/p) 堅持(注:此處拼寫恐有誤,若對應 viverent 的時態,則應作 perseverarent)
viverent (VIVERE/impf/act/sub/3/p) 活、生活
omni (OMNIS/abl/s/f) 所有、完全
cura (CURA/abl/s/f) 關心、照料
diligentia (DILIGENTIA/abl/s/f) 勤奮
studuit (STUDERE/perf/act/ind/3/s) 渴望、努力、獻身於、致力於
quae (QUI/nom/p/f) 關係代詞
divinis (DIVINUS/abl/p/n) 神聖
obsequiis (OBSEQUIUM/abl/p/n) 服侍、儀式
intente (adv.) 專心
dies (DIES/acc/p/m) 天、日
noctes (NOX/acc/p/f) 夜
nihil (NIHIL/acc/s/n) 無、沒東西
agentes (AGERE>vpar/pres/act/nom/p/f) 做、行動
aliud (ALIUS/acc/s/n) 其他
transigebant (TRANSIGERE/impf/act/ind/3/p) 度過、花(時間)
Deinde statim ut ipsa virgo Monacella ab hac vita migravit, quidam nomine Elisse venit ad Pennant Melangell qui easdem virgines stuprare rapere aut polluere cupiens miserrime expiravit et subito periit.
隨後,就在貞女梅蘭格爾一離開人世之際,一個名叫 Elisse 的人,來至彭南特・梅蘭格爾,想要強奸、強搶,或褻瀆這些貞女,結果悲慘氣絕,突然身亡。
statim (adv.) 立即、立刻
ut (conj.) 當……時、一……就
ipsa (IPSE/nom/s/f) 她自己、這位
ab (prép.) [+abl] 從
hac (HIC/abl/s/f) 這
vita (VITA/abl/s/f) 生命
migravit (MIGRARE/perf/act/ind/3/s) 離開
quidam (QUIDAM/nom/s/m) 某人
nomine (NOMEN/abl/s/n) 名>名叫
Elisse (nom/s/m) Elisse(人名)
venit (VENIRE/perf/act/ind/3/s) 來
ad (prép.) [+acc] 至
qui (QUI/nom/s/m) 關係代詞
easdem (IDEM/acc/p/f) 同一
virgines (VIRGO/acc/p/f) 少女、處女
stuprare (pres/act/inf) 強奸、玷污
rapere (pres/act/inf) 搶、掠奪
polluere (pres/act/inf) 弄髒、褻瀆
cupiens (CUPERE>vpar/pres/act/nom/s/m) 渴望、想要
miserrime (MISER/adv/sup) 極悲慘
expiravit (EXSPIRARE/perf/act/ind/3/s) 吐氣、氣絕、死亡
subito (adv.) 突然
periit (PERIRE/perf/act/ind/3/s) 死
ut (conj.) 當……時、一……就
ipsa (IPSE/nom/s/f) 她自己、這位
ab (prép.) [+abl] 從
hac (HIC/abl/s/f) 這
vita (VITA/abl/s/f) 生命
migravit (MIGRARE/perf/act/ind/3/s) 離開
quidam (QUIDAM/nom/s/m) 某人
nomine (NOMEN/abl/s/n) 名>名叫
Elisse (nom/s/m) Elisse(人名)
venit (VENIRE/perf/act/ind/3/s) 來
ad (prép.) [+acc] 至
qui (QUI/nom/s/m) 關係代詞
easdem (IDEM/acc/p/f) 同一
virgines (VIRGO/acc/p/f) 少女、處女
stuprare (pres/act/inf) 強奸、玷污
rapere (pres/act/inf) 搶、掠奪
polluere (pres/act/inf) 弄髒、褻瀆
cupiens (CUPERE>vpar/pres/act/nom/s/m) 渴望、想要
miserrime (MISER/adv/sup) 極悲慘
expiravit (EXSPIRARE/perf/act/ind/3/s) 吐氣、氣絕、死亡
subito (adv.) 突然
periit (PERIRE/perf/act/ind/3/s) 死
Quisquis dictae virginis libertatem et sanctitatem premissam violaverit divinam in hac parte ultionem raro visus est evitasse, prout quotidie cernere licet: laudes deo altissimo et suae virgini Monacellae.
任何侵犯那些貞女之前述自由與聖潔的人,在這事情上,鮮少有人被看到能免於天譴的,正如人們每天都能看到的那樣:願讚美歸於至高天主,以及祂的貞女梅蘭格爾。
Quisquis (QUISQUIS/nom/s/m) 無論誰
dictae (DICERE>vpar/gén/s/f) 上述
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
libertatem (LIBERTAS/acc/s/f) 自由、特權
sanctitatem (SANCTITAS/acc/s/f) 神聖性、聖潔
premissam (PRAEMITTERE>vpar/perf/pass/acc/s/f) 前述(即 praemissam)
violaverit (VIOLARE/futpf/act/ind/3/s) 侵犯、褻瀆
divinam (DIVINUS/acc/s/f) 神聖(在此修飾 ultionem)
hac (HIC/abl/s/f) 這
parte (PARS/abl/s/f) 部分、方面(in hac parte 意為「在這方面」)
ultionem (ULTIO/acc/s/f) 報復、報應、懲罰
raro (adv.) 鮮少、罕見
visus (VIDERE>vpar/perf/pass/nom/s/m) 被看見
est (ESSE/pres/act/ind/3/s) 是(與 visus 組成完成時被動)
evitasse (EVITARE/perf/act/inf) 避免(為 evitavisse 的縮寫形)
prout (conj.) 正如、如同
quotidie (adv.) 每日、平常
cernere (pres/act/inf) 看出、察覺
licet (LICERE/pres/act/ind/3/s) 被允許、可以(無人稱動詞)
laudes (LAUS/nom/p/f) 讚美、頌揚
deo (DEUS/dat/s/m) 神
altissimo (ALTUS/dat/s/m/sup) 最高
suae (SUUS/dat/s/f) 他的
virgini (VIRGO/dat/s/f) 少女、處女
Monacellae (dat/s/f) 梅蘭格爾
dictae (DICERE>vpar/gén/s/f) 上述
virginis (VIRGO/gén/s/f) 少女、處女
libertatem (LIBERTAS/acc/s/f) 自由、特權
sanctitatem (SANCTITAS/acc/s/f) 神聖性、聖潔
premissam (PRAEMITTERE>vpar/perf/pass/acc/s/f) 前述(即 praemissam)
violaverit (VIOLARE/futpf/act/ind/3/s) 侵犯、褻瀆
divinam (DIVINUS/acc/s/f) 神聖(在此修飾 ultionem)
hac (HIC/abl/s/f) 這
parte (PARS/abl/s/f) 部分、方面(in hac parte 意為「在這方面」)
ultionem (ULTIO/acc/s/f) 報復、報應、懲罰
raro (adv.) 鮮少、罕見
visus (VIDERE>vpar/perf/pass/nom/s/m) 被看見
est (ESSE/pres/act/ind/3/s) 是(與 visus 組成完成時被動)
evitasse (EVITARE/perf/act/inf) 避免(為 evitavisse 的縮寫形)
prout (conj.) 正如、如同
quotidie (adv.) 每日、平常
cernere (pres/act/inf) 看出、察覺
licet (LICERE/pres/act/ind/3/s) 被允許、可以(無人稱動詞)
laudes (LAUS/nom/p/f) 讚美、頌揚
deo (DEUS/dat/s/m) 神
altissimo (ALTUS/dat/s/m/sup) 最高
suae (SUUS/dat/s/f) 他的
virgini (VIRGO/dat/s/f) 少女、處女
Monacellae (dat/s/f) 梅蘭格爾
期刊中所附梅蘭格爾教堂之插圖
訂閱:
文章 (Atom)
