搜尋

《滿蒙漢合璧教科書》目次

按:此處羅馬化文字版皆由個人識讀而轉錄,所據書檔略顯模糊,誤讀疎漏在所難免,遇有疑處當另行復查,切勿盡信。

【第二冊】
學堂孔融孝子曉日衣服蜻蜓采菱歌燈花讀書司馬溫公誑語食瓜遊戲貓鬬、體操歌、公園楊布勿貪多馴犬、猴戲、 中秋器具潔淨蟋蟀菊花日時洗衣鴉與鴨文彥博兵隊之戲犬啣肉守株待兔居室朋友相助歸家遇雨職業父母之恩方位姊妹衛生年月冬季烹飪松竹梅、不倒翁、考試、放假歌

【第三冊】
元旦吉凶劉寬多言無益橐駝人影傅迪黃鶯蕭遙欣妝飾禁忌偶像擊毬小兒戲具謠牝狗宋太祖韓樂吾蝴蝶多食之害邴原鷸蚌相爭羣羊杞人憂天地球、續、 長江匡衡繡花枕兵器競渡愛兄魏文侯大言野彘夏至諺不潔之害勤動梟逢鳩二虎憫農詩女子宜求學兄弟入學大雨家書

【第四冊】
太陽蝙蝠樂正子春瓦塔星期園遊貧富范式牧童誑語鴉好諛田舍愛弟小鳥鴿體操之益競走拔河食果不識字承宮游魚中國禹治水造屋螘與蟬藤與桂刻舟求劍勿謾語華盛頓慈烏夜啼鴉片纏足之害、續、告假狐與鷺貪得之獅羣鼠陳平分肉貿易誠實童子聚食管仲師老馬三牛手足口腹孔子新製布裘鬼神完顏仲德之妻女子宜讀書朋友

【第五冊】
立身、田仲、野馬、童汪踦、楚滅陳、叢樹、刺虎、 春日謠、續、子奇、盧氏、陳世恩、 、清明、紙鳶、五德、祀蛇、 張天師國王子、鳥、鴉食貝、墨、 帳簿、撲滿、瘞金、茅容、秦西巴、 人之一生、音樂物類、豆、 海大魚、死國、京師上海愚公移山曲突徙薪少婦殺賊、詠懷詩、五路財神、 夢蛙、盲跛相助、漆室女、治家、孟母、 劉愚之妻、學堂衛生、溫泉石灰煙草之害、牧者、驢與騾、假書

【第六冊】
地球大勢我國疆域、續、徐偃王、孔子順、 牡鹿、螺與小魚、凌霄花、露、續、 雹、爭影山鼠報德、奇異植物、押忽大珠、 周幽王、荀灌、慎疾、戒惰、汽機、 續、舟車指南針、樵夫、舟人、 跳繩、雞雀、、狐欺山羊、二蟹、 愛兄、薄葬、梟鳴、羣螘、高瓊、 金錯刀行、回聲、捉迷藏、廢物、油、 醬、織布、共織、遇熊、天津漢口、猴、虎、戒妄、村人、 畫鬼、漆、煤、室梅、寬待僮僕、 齊景公、物質、冰、孔子高、魯寡母

【第七冊】
空氣、續、走馬燈、勤勉、時辰鐘、 續、黔之驢、臨江之麋、永某氏之鼠、飛鳥、 家禽、牛馬、牡丹芍藥、杏園中棗樹、少慧、 鮑氏子、寒暖五帶之生物、續、四行、 緹縈太湖、石鐘山、虎邱、陸運水運、旅館、戒惰、陶侃、誠實學生、 李園童子、論葬、續、譏堪輿、爭毬、 同類相殘、麻、蔬菜、異寶、趙奢、 緜羊、傳書鴿、尚勇、趙武靈王、魏乳母、 家用、續、郵政電報電話、 嵩山、洞庭湖、腦、傳染病、續、 雷電、續、製糕、續、投報

【第八冊】
獨立自尊一、獨立自尊二、獨立自尊三、萬里長城、海底、 星命、擇日、水汽循環之理、續、勸孝、 續、燕詩、顯微鏡、種痘、續、 貓與狐、賑饑、泰山、重九約友人登高書、藝菊、 鸚鵡、豹、先學後遊、塙保己一、堅忍、 兵役、續、女將、動物自衛之具、樹藝、 清潔、毋側聽、毋窺私書、游歷之樂、沙漠、 續、讓金、戒爭、魚、蜘蛛、 力學、續、采珠、金屬錢幣、 續、續、吹竹、不欺死友、雪人、 白雪歌、基督教、續、義和團、續、 無鬼、農、租稅、續、合同

《滿蒙漢合璧教科書》第六冊第二十八課 蟲

orin jakūci tacibure kicen, umiyaha, 第二十八課 蟲

umiyaha, 蟲
aššara jakai ajige ningge inu, 動物之小者也
duwali hacin umesi labdu, 種類最多
eici den untuhun i ba de deyeme, 或高飛空際
eici olhon bade iburšame, 或跂行陸地
sidende mukei dolo ireneme furirengge bi. 間有游泳於水中者

umiyahai beye ajige, 蟲體小
banjire fuserengge ele ja, 生殖尤易
tuttu seme banin šahūrun ci olhombi, 然性畏寒
tuweri forgon de gecen nimanggi tuheke manggi, 冬令霜雪降
umiyaha bucerengge labdu, 蟲多死
terei bucehekūngge, 其不死者
na i dolo šumin somime, 深伏土中
omirakū jeterakū, 不飲不食
butuha seme gebulehe, 名曰蟄
niyengniyeri halukan edun hūwaliyasun, 春暖風和
butuhangge dahūme tucimbi, 蟄者復出
tere bucehe umiyahai werihe umhan, 其死蟲之遺卵
inu nenden amaga umhan gidame ubaliyahabi. 亦先後孵化

šahūrun bolori biya genggiyen, 涼秋月明
dobori šumin niyalma cibsen, 夜深人靜
bujan i siden orhoi dolo, 林間草際
eiten umiyaha sasa guwefi, 萬蟲齊鳴
šeo sere edun huksidere agai gaitai isinjiha gese, 如飄風急雨之驟至
fu i hošoi jir jir sere jilgan, 牆隅唧唧之聲
goroki de ishunde acabume hūwaliyame, 遙相應和
fuhali banjitai emu kumun meyen inu kai. 直天然一樂部也

bingsiku 蟬 harhū umiyaha 斑蝥 helmehen 蜘蛛 dondon 蛾
heliyen sebsehe 螳螂 derhuwe 蠅 sacikū umiyaha 天牛
šongkon ija 蠅虎 gin gui umiyaha 金龜子 yan' io umiyaha 蛞蝓
gurjen 蟋蟀 lagu 螻蛄 ulme hūlhatu 蜻蜓 sarpa 蚱蜢 juwali 蛙
buren umiyaha 蝸牛 beten 蚯蚓 yerhuwe 螘 hibsu ejen 蜜蜂
suilan 黃蜂 beri faksi 水馬 midaha 馬蟥 ahada gurjen 油胡盧
jioi seo umiyaha 蠼螋 meihe 蛇 šešeri umiyaha 蜈蚣
iseleku umiyaha 蝎子 yekserhen 壁虎 gefehe 蝶 sebseheri 蝗
fuhungge wakšan 蟾蜍 fu i helmehen 壁蟢 biyoo umiyaha 蠶
biyoo umiyahai dondon 蠶蛾 ija 蝱 galman 蚊 hala umiyaha 孑孓
nisiha umiyaha 蠹魚 ma siowan umiyaha 馬蚿 juciba 螢
yeye 蛆 cihe 蝨 wahūn umiyaha 臭蟲 suran 蚤 oyo 蠛蠓
so i umiyaha 簑衣蟲

《滿蒙漢合璧教科書》第六冊第二十五課 舟人

orin sunjaci tacibure kicen, šuruci niyalma, 第二十五課 舟人

bolori aga isinjifi, 秋雨至
birai muke debeke, 河水漲
šuruci niyalma dulimbe eyen i dolo jahūdai be joolifi, 人鼓棹中流
boljon be amcame dele fejile, 逐波上下
beye urgunjefi gisureme hendume, 自喜而言曰
abkai fejergi i muke, 天下之水
ainci bira ci amba ningge akū kai, 當莫大於河矣
abkai fejergi i jahūdai šurure manggangge, 天下之善操舟者
ainci minci dabanarangge akū kai sefi, 當莫逾於我矣
tereci eyen i ici wesihun usufi, 於是順流東下
amba mederi de isifi, 至大海
damu muke abka ishunde jergišefi, 但見水天相接
hūwai seme dalin cikin akū be sabufi, 茫無際涯
dahanduhai, 未幾
edun dekdefi colkon jolhoho, 風起浪湧
jahūdai durgebume aššafi 舟為之震盪
adarame ojoro be sarkū, 不知所措
goroki ci juwe ilan sukdun i jahūdai, 遠望汽船二三
boljon colkon i sidende turgen yabume, 行駛波濤間
ibebure bederebure de gūnin i ici be karafi 進退如意
sejileme hendume, 歎曰
bi te teni sabuhangge ser sere be sahabikai sehebi. 吾今乃知所見之小也

《滿蒙漢合璧教科書》第六冊第二十三課 指南針

orin ilaci tacibure kicen, julesi jorikū, 第二十三課 指南針

seibeni hūwang di cy io i baru afara de, 昔黃帝與蚩尤戰
coohai urse jugūn be fambure jakade, 軍士迷失道
hūwang di julesi jorikū be weilefi, 帝作指南針
duin dere be jorihabi, 以示四方
udu minggan aniya ci ebsi songkolome baitalahai, 數千年來沿用之
yaya šumin alin tala bigan i dolo yabure de, 凡行深山曠野中
dergi wargi julergi amargi be ilgarakū de, 不辨東西南北
ede akdame foroko ici be toktobuci, 藉此以定方向
umesi ildun kai, 至便也

terei weilehengge, 其製
tulergi jerin muheliyen, 外廓圓
dulimba de sangga bi, 中有孔
emu ajige tura be ilibufi, 立一小柱
julesi jorikū be hetu terei ninggude sindafi, 指南針橫置其上
duin dere de šurdebume mutembi, 使能四面旋轉
terei julesi jorikū iliha manggi, 其針止時
emu sahaliyan dube enteheme amargi foroko ici, 一端常向北
emu fulgiyan dube enteheme julergi foroko ici, 一端常向南
etuhušeme gūwabsi forobuci, 強使之他向
muterakū kai, 不能也
ere tetun be eo jeo jubki de ulame dosika ci, 自此器傳入歐洲
mederi doora arga, 而航海之術
uthai ele tucibume iletulefi, 遂益發達
ere inenggi goroci dabkūri namu doora de, 今日遠涉重洋
jugūn fambure jobolon akūngge, 無失道之患者
julesi jorikū i hūsun kai. 指南針之力也

滿文近義詞辨 索引

- hoton, hecen
- ne, te
- yooni, gubci, yaya
- sirdan, niru
- wajimbi, wacihiyambi
- ubaliyambi, kūbulimbi, halambi, gūwaliyambi
- ala, tala, bigan
- saisa, baksi, bithei niyalma
- golombi, sesulambi, gūwacihiyalambi ; gelembi, olhombi, sengguwembi
- unggimbi、takūrambi、benembi

unggimbi、takūrambi、benembi

unggimbi(漢譯作「遣致」)
《增訂清文鑑》:aika jaka be benere benjibure be, gemu unggimbi sembi.(把東西送去、送來)

unggimbi(漢譯作「差遣」)
《增訂清文鑑》:yaya niyalma takūrara be, unggimbi sembi.(差遣人)

takūrambi(漢譯作「差遣」)
《增訂清文鑑》:niyalma be gūwa bade unggire weilebure be, takūrambi sembi.(把人派至他處工作)

benembi(漢譯作「送」)
《增訂清文鑑》:yaya jaka be tubade isibure be, benembi sembi.(使東西到那裏)



總結

相當於英語 send + 物:unggimbi
      send + 人:unggimbi = takūrambi

《滿蒙漢合璧教科書》第五冊第二十二課 國王子

orin juweci tacibure kicen, gurun wang ni jui, 第二十二課 國王子

tere gurun i wang teile emke jui banjiha, 某國王僅一子
umesi gosimbi, 甚愛之
jui abalara de amuran, 子好獵
wang ini gūnin be fudarame jenderakū, 王不忍拂其意
baturu haha be karmangga seme afabuhabi, 命勇士為之衛
emu yamji, 一夕
gaitai tolgin de tasha ini jui be jeke seme bitubumbihe, 忽夢虎食其子
getehe manggi ambula sengguwefi, 醒而大懼
uthai encu gurung be weilefi, 乃營別宮
terei fu fajiran be den obume weilefi, 高其垣墉
ini jui be tebufi, 以居其子
horime tuciburakū, 禁不使出
ini jui feksime abalara be tacime goidame ofi, 其子久習馳騁
alimbaharakū gidabume gingkahai, 不勝抑鬱
tefi giyanakū akū, 居無幾何
niyaman nimeku be bahafi, 得心疾
wang hala hacin oktosilara arga be baiha seme, 王百計求醫
naranggi acabun akū, 卒不效
fuhali gurung ni dolo bucehebi. 竟死宮中