搜尋

滿文近義詞辨 索引

- hoton, hecen
- ne, te
- yooni, gubci, yaya
- sirdan, niru
- wajimbi, wacihiyambi
- ubaliyambi, kūbulimbi, halambi, gūwaliyambi
- ala, tala, bigan
- saisa, baksi, bithei niyalma
- golombi, sesulambi, gūwacihiyalambi ; gelembi, olhombi, sengguwembi
- unggimbi、takūrambi、benembi
- mujilen、niyaman

mujilen、niyaman

mujilen(漢譯作「心」)
《增訂清文鑑》:eiten baita be sara ulhirengge be, mujilen sembi.(知曉諸事者)

niyaman(漢譯作「心」)
《增訂清文鑑》:yaya ergengge jaka i sunja baktakū i ujulaha gūnin mujilen be tebure ufuhu i fejile šu ilhai bongko i adali sukiyame banjihangge be, niyaman sembi.(凡生物五臟之首,藏心思,在肺之下,如未開蓮苞倒垂而生者)

滿文版聖經 索引

〈路加福音〉
、 五、

滿文版聖經 路加福音 第四章

(1b19)

duici fiyelen.
第四章

isus enduringge enduri de jalumpi, iordang bira ci marifi, ineku enduri de bigan de gamabuha, tubade dehi inenggi sidende diyabol imbe yarkiyame cendekušehe, ere dehi inenggi sidende umai jekekū, dehi inenggi (tuleke)[duleke?] manggi, uthai yadahūšaha.

1耶穌充於聖神,歸自約但,聖神導之適野,
2四旬見試於魔,未嘗進食,卒期乃飢。

diyabol tede hendume, si yala abkai ejen i jui oci, uthai ere wehe de, efen oso seme hendu, isus jabume hendume, nomun bithe de henduhengge, niyalma i weihun ojorongge efen de (deile)[teile?] akū, elemangga abkai ejen i hese de kai sehebi. diyabol imbe yarume, den alin i ninggude benefi, abkai fejergi geren gurun be yasa habtašara sidende tede tuwabuha, ede diyabol tede hendume, ere geren gurun i toose, derengge wesihun be yooni sinde bumbi, ere toose minde bi, bi mini cihai terebe bumbi, tuttu ofi, si aika minde hengkilere oci, ere gemu siningge ombi sehede, isus jabume, satana minci jaila, nomun bithe de henduhengge, damu sini ejen abkai ejen de hengkile, tere emhun be uile sehebi.

3魔謂之曰:爾若上帝子,可命此石為餅。
4耶穌曰:記有之,人之生,不第恃食。
5魔引之上升,瞬息間,以世上諸國示之。
6曰:此諸權及榮,我將予爾,蓋此已付我,所欲予者則予之。
7爾若拜我,悉為爾有。
8耶穌曰:記有之,當拜主爾之上帝,而獨事之。

diyabol isus be iyerusalim hecen de yarume gamafi, tanggin i oyo de ilibufi, hendume, si yala abkai ejen i jui oci, uthai wasihūn fekucina, nomun bithe de henduhengge, sini jalin geren anggil de hese wasimbufi, simbe karmabuha, sini bethe wehe be tunggalarahū seme, simbe gala de tukiyembi sehebi. isus jabume, nomun bithe de henduhengge, ume sini ejen abkai ejen be cendekušere sehebi. diyabol cendekušere hacin be wajifi, taka isus ci aljafi genehe.

9又導至耶路撒冷,置諸殿頂,曰:爾若上帝子,可自茲投下,
10蓋記有之,彼將命其使護爾。
11又云:其使必以手扶爾,免足觸石。
12耶穌曰:有云,勿試主爾之上帝。
13魔畢諸試,乃暫去之。

isus colgoroko erdemu de jalumpi galiliyeya (kolo)[golo] de bederehe manggi, ini amba algin tere ba i duin hošo de badaraka. tubai sinagoga de geren be tacihiyara de, geren de maktabuha. ajigen ci tehe nasaret hoton de isinjifi, sabbata inenggi de an i songkoi sinagoga de dosifi, bithe be hūlaki seme ilifi gajibuha, tede isaiya porofiyeta i bithe be alibuha, i, bithe be neifi, emu meyen i gisun (ba)[be?] baha, ere meyen i gisun, abkai ejen i enduringge enduri mini ninggude bi, tere cohotoi minde (1b20) afabufi, yadahūn de kesi selgiyeme, mujilen usame akarangge be aitubume, oljilaha urse de guwebure gese be selgiyeme, dogo ningge be sabume mutere de isibume, suilame mohoro de isibuhangge be guwebufi sindame, geren gubci de kei seme acara ejen i aniya isinaha seme ulhibume takūraha sehebe hūlame wajifi,

14耶穌以聖神之能,歸加利利,其聲聞徧於四方。
15在諸會堂訓誨,人皆榮之。
16至拿撒勒,即其長育之區,於安息日,循其規入會堂,立而誦讀。
17或以先知以賽亞書予之,開卷見所載云:
18主之神偕我矣,蓋彼膏我,以宣福音於貧者,遣我宣告,虜者得釋,瞽者得明,受挫折者得自由,
19宣揚主悅納之年也。

bithe be dasifi, takūrsi de amasi bufi, tehe manggi, sinagoga de bihe geren yasa hadahai imbe tuwaha, isus ceni baru gisureme deribufi, suweni jakan donjiha ere emu meyen i gisun enenggi gemu wacihiyaha seme sehede, geren gemu inu sefi, kemuni terei angga ci tucike ten i gisun be ferguweme henduhengge, ere oci, iosib i jui geli wakao sembihede, isus cende hendume, suwe urunakū minde, daifu beyebe beye daifurame dasa sere dekdeni gisun, jai donjiha bade, sini kaparnaum hoton de yabubuha babe ubade sini da susu de yabubu seme hendumbi dere, bi suwende yargiyan be alara, geren porofiyeta i dorgi emke seme da susu de ujeleburengge akū. iliya bihe fonde abka ilan aniya ninggun biyai sidende yaksifi agahakū ofi, abkai fejergi ambula yuyure de isinaha de, isarail gurun de anggasi hehe labdu bihe, damu iliya umai tesei jakade takūraha ba akū, nememe sidong aiman i sarebta hoton i emu anggasi hehe i jakade takūraha bihe, geli elisei porofiyeta bihe fonde isarail gurun de eifunehe nimeku de hūsibuha niyalma inu labdu bihe, damu siriya gurun i niyalma neyemang ci tulgiyen tesei dorgi emke seme tere nimeku ci sain ohongge akū, mini sehe gisun yargiyan sehebi.

20耶穌掩卷,反於役者而坐。會堂衆人注目視之。
21耶穌謂之曰:是經今日應於爾耳矣。
22衆證之,且奇其口出恩言,曰:此非約瑟子乎?
23耶穌曰:爾必引斯諺語我云,醫當自醫。我聞爾行之於迦百農者,亦當行之於故土。
24又曰:我誠語汝,未有先知見重於故土者。
25我誠語汝,當以利亞時,天閉塞三年有六月,徧地大饑,以色列中多嫠,
26以利亞未奉遣往見一人,惟往見西頓撒勒法之一嫠。
27先知以利沙時,以色列中多癩者,無一得潔,惟敍利亞之乃幔而已。

sinagoga de bihe geren erebe donjifi, gemu faksa jili banjifi leksei ilifi, imbe hoton ci bašame tucibufi, kemuni jafafi, ceni hoton ilibuha alin de ušame gamafi, imbe tubaci wasihūn tuhebuki sembihe, damu i ceni dolo sulfakan i yabume jailaha.

28在會堂者聞之,皆怒甚,
29起而逐之邑外,其邑建於山,曳之至崖,欲投之下,
30耶穌經行衆中而去。

galiliyeya goloi harangga kaparnaum hoton de isinjifi, sabbata inenggi de tubai niyalma be tacihiyaha de, geren gemu ini tacihiyan be ferguwembihe, ini gisun toosengge bihe turgun. sinagoga i dolo hutusai miosihon enduri bisire emu niyalma bifi, gaitai den jilgan i surefi henduhengge, ai, nasaret hoton i isus, joo bai, be sinde ai dalji, si membe gukubume jihengge wakao, bi simbe sambi, si serengge, abkai ejen i (1b21) enduringge kai. isus imbe esukiyefi hendume, ekisaka oso, niyalma ci tuci sehede, hutu uthai tere niyalma be sinagoga i dulimbade tuhebufi, inci tucike, heni majige terebe kokirahakū. geren gemu bekterefi, ishunde seoleme, ere absi, tere kemuni miosihon endurisa be tooselame kadalame, tesebe tuci seci, uthai tucimbi seme hendumbihe. isus i algin tubai šurdeme bisire geren bade badaraka.

31至加利利之迦百農邑,於安息日訓衆。
32衆奇其訓,以其言有權也。
33會堂中有為邪鬼所祟者,大聲呼曰:
34噫!拿撒勒耶穌,我儕與爾何涉,爾來滅我乎?我識爾為誰,乃上帝之聖者。
35耶穌斥之曰:緘爾口,出之!鬼仆其人於衆中而出,然未傷之。
36衆駭異,相語曰:此何言耶?蓋彼以權以能命邪鬼,而鬼出矣。
37於是聲聞徧於四方,

isus sinagoga ci tucifi, simong ni boode dosika, simong ni emhe harkasi de nimeme ujelehe, gūwa terei jalin imbe bairede, i terei jakade ibefi, nimere be (job)[joo?] sefi, harkasi nimeku uthai duleke, tere ne je ilifi, isus sebe eršeme deribuhe. šun dabsire erinde geren niyalma, ceni halai hacin i nimekungge be gaifi, ini jakade gajiha, isus meni meni beyei ninggude gala sindame gemu sain obuha. hutusa inu utala niyalma ci tucire de, tede, si serengge heristos abkai ejen i jui kai seme surembihe, isus cende, ini beyei heristos ojoro be sambi seme gisurere be fafulaha.

38耶穌出會堂,入西門家。西門妻母熱疾甚重,或為之求耶穌。
39耶穌近立,斥熱,熱即退。婦遂起而供事之。
40日入時,凡有患病者,皆攜就之,耶穌均按手而醫焉。
41有鬼自多人出,呼曰:爾乃上帝子。耶穌斥之,不許其言,以鬼識其為基督也。

gereke manggi, isus tucifi niyalma akū bade genehe, geren gemu imbe babade baime, ini bisire bade isinjifi, ini cembe waliyafi genere be iliburede, i cende, bi kemuni gūwa hoton de abkai ejen i gurun i hese be selgiyeme donjibuci acambi, mini isinjihangge, cohome erei jalin seme sehebi. tereci ubabe galiliyeya golo de bisire geren sinagoga de selgiyeme deribuhe.

42平旦,耶穌出,適野。衆尋而就之,欲止之俾勿去。
43耶穌曰:我亦必於他邑,宣上帝國之福音,蓋我奉遣,乃為是也。
44於是宣教於加利利諸會堂。

《滿蒙漢合璧教科書》目次

按:此處羅馬化文字版皆由個人識讀而轉錄,所據書檔略顯模糊,誤讀疎漏在所難免,遇有疑處當另行復查,切勿盡信。

【第二冊】
學堂孔融孝子曉日衣服蜻蜓采菱歌燈花讀書司馬溫公誑語食瓜遊戲貓鬬、體操歌、公園楊布勿貪多馴犬、猴戲、 中秋器具潔淨蟋蟀菊花日時洗衣鴉與鴨文彥博兵隊之戲犬啣肉守株待兔居室朋友相助歸家遇雨職業父母之恩方位姊妹衛生年月冬季烹飪松竹梅、不倒翁、考試、放假歌

【第三冊】
元旦吉凶劉寬多言無益橐駝人影傅迪黃鶯蕭遙欣妝飾禁忌偶像擊毬小兒戲具謠牝狗宋太祖韓樂吾蝴蝶多食之害邴原鷸蚌相爭羣羊杞人憂天地球、續、 長江匡衡繡花枕兵器競渡愛兄魏文侯大言野彘夏至諺不潔之害勤動梟逢鳩二虎憫農詩女子宜求學兄弟入學大雨家書

【第四冊】
太陽蝙蝠樂正子春瓦塔星期園遊貧富范式牧童誑語鴉好諛田舍愛弟小鳥鴿體操之益競走拔河食果不識字承宮游魚中國禹治水造屋螘與蟬藤與桂刻舟求劍勿謾語華盛頓慈烏夜啼鴉片纏足之害、續、告假狐與鷺貪得之獅羣鼠陳平分肉貿易誠實童子聚食管仲師老馬三牛手足口腹孔子新製布裘鬼神完顏仲德之妻女子宜讀書朋友

【第五冊】
立身、田仲、野馬、童汪踦、楚滅陳、叢樹、刺虎、 春日謠、續、子奇、盧氏、陳世恩、 、清明、紙鳶、五德、祀蛇張天師國王子、鳥、鴉食貝、墨、 帳簿、撲滿、瘞金、茅容、秦西巴、 人之一生、音樂物類、豆、 海大魚、死國、京師上海愚公移山曲突徙薪少婦殺賊、詠懷詩、五路財神、 夢蛙、盲跛相助、漆室女、治家、孟母、 劉愚之妻、學堂衛生、溫泉石灰煙草之害、牧者、驢與騾、假書

【第六冊】
地球大勢我國疆域、續、徐偃王、孔子順、 牡鹿、螺與小魚、凌霄花、露、續、 雹、爭影山鼠報德奇異植物押忽大珠周幽王荀灌、慎疾、戒惰、汽機、 續、舟車指南針、樵夫、舟人、 跳繩、雞雀、、狐欺山羊、二蟹、 愛兄、薄葬、梟鳴、羣螘、高瓊、 金錯刀行、回聲、捉迷藏、廢物、油、 醬、織布、共織、遇熊、天津漢口、猴、虎、戒妄、村人、 畫鬼、漆、煤、室梅、寬待僮僕、 齊景公、物質、冰、孔子高、魯寡母

【第七冊】
空氣、續、走馬燈、勤勉、時辰鐘、 續、黔之驢、臨江之麋、永某氏之鼠、飛鳥、 家禽、牛馬、牡丹芍藥、杏園中棗樹、少慧、 鮑氏子、寒暖五帶之生物、續、四行、 緹縈太湖、石鐘山、虎邱、陸運水運旅館、戒惰、陶侃、誠實學生、 李園童子、論葬、續、譏堪輿、爭毬、 同類相殘、麻、蔬菜、異寶、趙奢、 緜羊、傳書鴿、尚勇、趙武靈王、魏乳母、 家用、續、郵政電報電話嵩山洞庭湖、傳染病、續、 雷電、續、製糕、續、投報

【第八冊】
獨立自尊一、獨立自尊二、獨立自尊三、萬里長城海底星命、擇日、水汽循環之理、續、勸孝、 續、燕詩、顯微鏡、種痘、續、 貓與狐、賑饑、泰山、重九約友人登高書、藝菊、 鸚鵡、豹、先學後遊、塙保己一、堅忍、 兵役、續、女將、動物自衛之具、樹藝、 清潔、毋側聽、毋窺私書、游歷之樂、沙漠、 續、讓金、戒爭、魚、蜘蛛、 力學、續、采珠、金屬錢幣、 續、續、吹竹、不欺死友、雪人、 白雪歌、基督教、續、義和團、續、 無鬼、農、租稅、續、合同

《滿蒙漢合璧教科書》第八冊第六課 星命

ningguci tacibure kicen, feten usiha hesebun, 第六課 星命

niowanggiyan niohon fulgiyan fulahūn suwayan sohon šanyan šahūn sahaliyan sahahūn, 甲乙丙丁戊己庚辛壬癸
erebe abkai cikten sembi, 是謂天干
singgeri ihan tasha gūlmahūn muduri meihe morin honin bonio coko indahūn ulgiyan, 子丑寅卯辰巳午未申酉戌亥
erebe na i gargan sembi, 是謂地支

julgei niyalma cikten gargan i gebu be banjibufi, 古人制干支之名
aniya biya inenggi erin i temgetu be ejehe dabala, 以記年月日時之號耳
šumin gūnin bifi terei dolo baktambuhangge waka kai, 非有深意寓其中也
amaga jalan i fangga niyalma i feten usiha hesebun be gisurerengge, 後世術士之言星命者
uthai niyalmai wesihun fusihūn yadahūn bayan aldasi jalgan be, 輒謂人之貴賤貧富夭壽
gemu hesebun de bi, 皆主於命
terei banjiha erin i cikten gargan be tuwame, 視其生時之干支
emu jalan i jobolon hūturi be aname bodoci ombi sehede, 可推終身之禍福
jalan i niyalma hūlimbuci, 世人惑之
ten i mentuhun seci ojoro dabala, 可謂至愚也已

musei gurun i niyalmai anggala be duin tumen tumen seme tukiyehebi, 我國人口號稱四萬萬
hanciki erin i uherileme bodoro urse henduhe songkoi, 依近時統計家言
emu erin i banjiha ton, 一時生產之數
acangge juwe minggan nadan tanggū fulu niyalma bahambi seme, 當得二千七百餘人
terei aniya biya inenggi erin i cikten gargan, 其年月日時之干支
yargiyan i encu akū kai, 固無以異也
yala fangga niyalma i gisun i adali oci, 果若術士言
ere juwe minggan fulu niyalmaningge, 則此二千餘人者
terei wesihun fusihūn yadahūn bayan aldasi jalgan, 其貴賤貧富夭壽
emu adali akūngge akū hamimbikai, 將無一而不同矣
abkai fejergi de aika ere giyan bio. 天下甯有是理耶

《滿蒙漢合璧教科書》第八冊第五課 海底

sunjaci tacibure kicen, mederi fere, 第五課 海底

mederi muke boljon akū de, 海水不波
terei necin buleku i adali, 其平如鏡
den de tafafi goro karaci, 登高遠望
hūwai seme jecen dalin akū, 茫無際涯
mederi fere oci nuhaliyan huru kekte kakta, 海底則凹凸高下
olhon ba i alin holo i adali, 如陸地之山谷

gasha gurgu orho moo, 禽獸草木
gemu olhon ba de banjimbi, 皆產於陸地
tuttu seme mederi doloi aššara tebure jaka, 然海中動植物
duwali hacin inu umesi largin, 種類亦甚繁
mederi jakarame tehe irgen, 濱海居民
mukei banin de dubifi, 習於水性
ajige jahūdai be selbime, 能駕小舟
julesi amasi gelecuke colkon gūwacihiyalacuka boljon i dolo yabume mutembi, 往來驚濤駭浪中
geli futa i dara be hūwaitafi, 又能以繩繫腰閒
mederi fere de šuseme wasibume mutembi, 縋入海底
banjire jakai baitalan bisirengge be ucaraha dari, 每遇生物之有用者
uthai gaifi, 輒取之
goro bade juweme tuweleme, 販運遠方
jiramin aisi be gaimbi, 以博厚利
ainci mederi dalin i niyalma, 蓋海濱之人
terei mederi be tuwarangge, 其視海也
usisi i usin be tuwara ci encu akū kai, 無異農夫之視田

mederi doloi aššara tebure jaka, 海中動植物
arbun durun banin giru, 形狀性質
olhon bade banjiha ci encu, 與產於陸地者異
ainci mederi muke de acanambidere, 蓋適於海水也
aika olhon bade guribume sindaci, 若移置陸地
banjime muterakū, 則不能生活
olhon ba de banjihangge, 猶產於陸地者
mederi dolo buribuci, 淹沒海中
bucerakūngge akū i adali kai, 則無有不死也

giyang yoo jū 江瑤柱 mederi sokji 海藻 hai du sung jakdan 海杜松
mederi i niyamala 海苔 mederi jakdan 海松 sengguji 水母
tarhūn 蛤 jin hai šu singgeri 金海鼠 gin we buren 錦渦
ajige tarhūn 蚶 kijimi 海參 šuru 珊瑚 tarhūn 蚌
fulgiyan buren 紅螺 gioi miyan ši wehe 菊面石 mederi yohan 海緜
mu li tarhūn 牡蠣 mederi sampa 龍蝦 malta 海馬 kalfini 比目魚
o nimaha [鱸?] ši giowei ming tarhūn 石決明 mederi gūlmahūn 烏賊
šeng tarhūn 蟶 mederi ujirhi 海貍 mederi hailun 海獺
dulan nimaha 鯊 hurugan 玳瑁 ajin nimaha 鱘 ging nimaha 鯨