搜尋

滿文版聊齋志異 索引

考城隍
畫壁
種梨
畫皮
聶小倩(、六(未完))

滿文版聊齋志異 畫皮

(p304)
sukū de nirugangge.
畫皮

tai yuwan fu i wang šeng erde yabure de, emu bofun【包袱】 tebeliyefi emhun surteme, oksome falintara hehei lang be ucarafi, hahilame amcanafi tuwaci, juwan ninggun se i hojo gege inu gūnin i dolo mujakū buyeme ofi, ainu uttu erde genggedeme genggedeme emhun yabumbini seme fonjiha de, sargan jui hendume, jugūn yabure niyalma jobocun akacun be sume muterakū (p305) oso nakū, jobome fonjifi ainambi,
太原王生早行,遇一女郎,抱襥獨奔,甚艱於步。急走趁之,乃二八姝麗。心相愛樂,問:「何夙夜踽踽獨行?」女曰:「行道之人,不能解愁憂,何勞相問。」
wang šeng hendume, gege sinde ai jobocun akacun bi, talude hūsun faššaci oci mararakū kai sehe manggi, sargan jui munahūn i hendume, mini ama eniye ulin de dosifi, fusihūn beye be wesihun boo de uncafi, da sargan gucihiyereme dabanafi erde yamji toohai tantahai, girubure babe dosome muterakū ofi, goro bade ukanaki sembi
生曰:「卿何愁憂,或可効力,不辭也。」女黯然曰:「父母貪賂,鬻妾朱門。嫡妒甚,朝詈而夕楚辱之,所弗堪也,將遠遁耳。」
aibide genembi seme fonjici, hendume, (p306) ukaha niyalma ai toktoho babi, wang šeng hendume, mini hoilashūn boo goro akū uthai gūtubume dariki sehede, sargan jui urgunjeme dahafi, wang šeng ini funde bofun jaka be tebeliyefi, yarume emgi sasa bederehe,
問:「何之?」曰:「在亡之人,烏有定所。」生言:「敝廬不遠,即煩枉顧。」女喜,從之。生代携襥物,導與同歸。
sargan jui booi dolo niyalma akū be sabufi, agu sinde ainu boigon anggala akū ni seme fonjiha de, bithei boo kai seme jabuha,
女顧室無人,問:「君何無家口?」答云:「齋耳。」
sargan jui hendume, uba absi hojo, aika fusihūn (p307) beye be gosime banjikini seci, urunakū narhūšame dalda, ume firgembure sehe manggi, wang šeng inu sefi, uthai emgi dedufi beye acaha, imbe booi giyalakū de somibufi, ududu inenggi duletele umai sarangge akū bihe
女曰:「此所良佳。如憐妾而活之,須祕密,勿洩。」生諾之,乃與寢合,使匿密室,過數日而人不知也。
wang šeng murušeme ini sargan de alaha manggi, ini sargan cen halangga hehe fujuri booi guweleku asihan sargan seme kenehunjefi, imbe u[nggi]ki seme jombuci, wang šeng gisun gaihakū,
生微告妻。妻陳疑為大家媵妾,勸遣之。生不聽。
emu inenggi (p308) hūdai bade genefi, emu doose be ucarafi, wang šeng be tuwafi gaiharilame, aibe ucaraha seme fonjici, akū seme jabuha, doose hedume, agu sini beye de miosihon sukdun erguweme kūwaraha bime, ainu akū sembi, wang šeng geli yaksitai fakjilaha turgunde, doose genere namašan【隨即】 hendurengge hūlhi kai, jalan de yargiyan i bucere hamitala ulhirakūngge bini sehe.
偶適市,遇一道士,顧生而愕,問何所遇。答言無之。道士曰:「君身邪氣縈繞,何言無?」生又力白,道士乃去,曰:「惑哉!世固有死將臨而不悟者。」
wang šeng, doosei gisun be aldungga seme, sargan (p309) jui be dembei kenehunjehe, geli forgošome gūnici, iletusaka hojo gege kai, aldungga sehengge adarame, doose be fadara mayambure kanagan arame jemengge be butarangge dere seme gūnimbi.
生以其言異,頗疑女,轉思,明明麗人,何至為妖,意道士借厭禳以獵食者。
dahanduhai bithei booi duka de isinjifi tuwaci, duka sidehulefi【插門,門上閂】, bahafi dosirakū, dolori i ainambiheni seme kenehunjefi, efujehe fu dabafi booi uce inu yaksifi bi,
無何,至齋門,門內杜,不得入,心疑所作,乃踰垝垣,則室門(已)〔亦〕閉。
bethe [jendu] oksome fa deri hiracaci, emu lamun bocoi cira (p310) fufun i argan i gese golmin weihe banjiha ekcin jolo niyalmai sukū be besergen de sektefi boconggo fi jafafi nirume bi. nirume wajifi fi maktafi, sukū be tukiyefi etuku isihire arbun i adali beyede nerehe bici, uthai sargan jui ome ubaliyaka.
躡迹而窗窺之,見一獰鬼,面翠色,齒巉巉如鋸,鋪人皮於榻上,執綵筆而繪之,已而擲筆,舉皮如振衣狀,披於身,遂化為女子。
ere arbun be tuwafi, ambula golohoi, gurgu i gese micume tucifi, ekšeme doose be farganaci, genehe ici be sarkū, babade baihanahai bigan de (p311) ucarafi, godohon niyakūrafi aitubureo seme baiha manggi, doose hendume, geterembume uggici wajiha ere jaka inu mujakū gosihon ohoi arkan seme【+好不容易、幸好】 orolorongge be baime mutehe bi inu terei ergen be jocibume tebcirakū sefi, uthai derhuwe bašakū be wang šeng de bufi, dedure booi uce [de] lakiyakini sehe. fakcara hamime, cing di miyoo muktehen [de] acaki seme boljoho.
睹此狀大懼,獸伏而出,急追道士,不知所往,徧跡之,遇於野,長跪乞救。道士曰:「請遣除之。此物亦良苦,甫能覓代者,予亦不忍傷其生。」乃以蠅拂授生,令挂寢門。臨別,約會於青帝廟。
wang šeng bederefi gelhun (p312) akū bithei boo de dosi[ra]kū, derhuwe bašakū be lakiyafi dorgi boo de dedumbi. unggu ging ni erinde uce i tule šor seme asuki bisire be donjifi, beye gelhun akū tulesi tuwarakū, sargan be hiracabu[ci], damu sargan jui ebsi jime, derhuwe bašakū be sabufi gelhun akū julesi iberakū, ilifi weihe saime, kejine goidafi teni genehe.
生歸,不敢入齋,乃寢內室,懸拂焉。一更許,聞門外戢戢有聲,自不敢窺也,使妻窺之。但見女子來,望拂子,不敢進,立而切齒,良久乃去。
baji ome dasame jifi toome hendurengge, doose mimbe geleburengge kai, (p313) akūci, angga de ašu manggi waliyambio sefi, derhuwe bašakū be gaifi meijebufi, dedure booi uce be efulefi dosifi, šuwe wang šeng ni besergen de tafafi, wang šeng ni hefeli be hūwalafi, wang šeng ni niyaman be gaifi genehe be sabuha, ini sargan surere de, nehū dosifi dengjan dabufi tuwaci wang šeng emgeri bucefi tunggen i senggi babade eyehebi, cen halangga hehe bekterefi soksimbime gelhun (p314) akū jilgan tucikekū.
少時復來,罵曰:「道士嚇我。終不然甯入口而吐之耶?」取拂碎之,壞寢門而入,徑登生牀,裂生肚,掬生心而去。妻號。婢入燭之,生已死,腔血狼藉。陳駭,涕不敢聲。
jai inenggi [////ini?] eše wang el lang be takūrafi sujuhei doose de alaha manggi, doose jilidafi hendume, bi yargiyan i terebe jilambihe, hutu jaka nememe gelhun akū uttu arbušambio sefi uthai wang šeng ni deo be dahame jici, sargan jui absi genehe be sarkū,
明日,使弟二郎奔告道士。道士怒曰:「我固憐之,鬼子乃敢爾!」即從生弟來,女子已失所在。
jalapi uju tukiyefi duin ici hargašaci, hendume, jabšan de ukarangge goro akū, julergi hūwa wei boo (p315) seme fonjiha de, wang el lang hendume buya bithei niyalmai boo kai, doose hendume, ne agu sini boo de bi, wang el lang gūwacihiyalafi akū sehe.
既而仰首四望,曰:「幸遁未遠。」問:「南院誰家?」二郎曰:「小生所舍也。」道士曰:「現在君所。」二郎愕然,以為未有。
doose fonjime, maka takarakū emu niyalma jiheo jihekūn, jabume, fusihūn beye cing di miyoo muktehen de genehe bihe, yargiyan i sarkū bederefi fonjinaki sefi bajima amasi marifi hendume, yala bi, ecimari emu mama jifi, fusihūn beyei boo de (p316) turibufi weileme [araki] sere be, mini sargan bibufi, ne tubade bikai,
道士問曰:「曾否有不識者一人來?」答曰:「僕赴青帝廟,良不知,當歸問之。」去少頃而返,曰:「果有之。晨間一嫗來,欲傭為僕家操作,室人止之,尚在也。」
doose hendume uthai ere jaka kai sefi, uthai emgi sasa genefi hūwa i dulimbade ilifi mooi dabcikū jafafi hūlame hendurengge, suisiru hutu si minde derhuwe bašakū toodanju sehede mama booi dolo bekte bakta cira biyabiyahūn, uce tucifi ukaki sere be doose fargame forici, mama tuhefi niyalmai sukū sibcame (p317) multulefi, ekcin jolo ome kūbulifi, dedume ulgiyan i gese kiyangsimbi,
道士曰:「即是物矣。」遂與俱往。杖木劍,立庭心,呼曰:「業魅!償我拂子來!」媼在室,惶遽無色,出門欲遁,道士逐擊之。媼仆,人皮劃然而脫,化為厲鬼,臥嗥如豬。
doose mooi dabcikū jafafi ini uju be sacifi, beye luk seme šanggiyan ome ubaliyafi na de sektefi buktan ohobi, doose emu hoto be tucibufi sibiya isifi šanggiyan i dolo sindaha bici, šeo šeo serengge anggai ergen gocire adali, dartai andande šanggiyan wacihiyafi, doose hoto i angga sifi, jumanggi de tebuhe,
道士以木劍梟其首,身變作濃烟,匝地作堆。道士出一葫蘆,拔其塞,置烟中,飗飗然如口吸氣,瞬息烟盡。道士塞口入囊。
(p318) uhei niyalmai sukū be tuwaci faitan yasa gala bethe yongkiyarakūngge akū. doose tere be uhurengge nirugan uhure asuki i adali inu jumanggi de tebuhebi. fakcafi geneki serede, cen halangga hehe dukai jakade okdome dorolohoi banjire be forgošobure arga be songgome baici, doose muterakū seme maraha,
共視人皮,眉目手足,無不偹具。道士卷之,如卷畫軸聲,亦囊之。乃別,欲去。陳氏拜迎於門,哭求回生之法。道士謝不能。
cen halangga hehe ele gasafi, na de hujufi ilirakū ojoro jakade, doose gūninjafi hendume, mini arga (p319) micihiyan ofi, yargiyan i bucehengge be weijubume muterakū, bi emu niyalma be jorici, eici mutembidere, genefi baici toktofi acabun bi we seme fonjici, hendume, hūdai bade emembihede hukun boihon i dolo dedufi fudasihūlahangge bi, hengkišeme gosiholome baicina, aikabade fu žin be balamadame girubuha de fu žin si ume jili banjire, sehe.
陳益悲,伏地不起。道士沉思曰:「我術淺,誠不能起死。我指一人,或能之。往求必合有效。」問何人。曰:「市人有瘋者,時臥糞土中。試叩而哀之,倘狂辱夫人,夫人勿怒也。」
wang el lang inu ureme sambihe. uthai doose ci fakcafi, aša i (p320) emgi sasa genefi tuwaci, giohoto jugūn de belcide[me] uculeme niyaki ilan jušuru wasihūn tuhetele nantuhūn manggi hanci fimeci ojorakū. cen halangga hehe niyakūrafi julesi ibe[nere] de giohoto injeme hendume, hocikon gege mimbe buyembio,
二郎亦習知之。乃別道士,與嫂俱往。見乞人顛歌道上,鼻涕三尺,穢不可近。陳膝行而前。乞人笑曰:「佳人愛我乎?」
cen halangga hehe turgun be alaha manggi, geli fahame injeme hendume, niyalma gemu eigen oci ombi, banjibufi ainambi sehe, cen halangga hehe emdubei gosiholome baire de, (p321) hendume, aldungga kai, niyalma buce manggi, mini jakade banjibuki seme bairengge, bi ilmun han nio sefi, jili banjifi teifun【拐棍】 jafafi cen halangga hehe be forime, cen halangga hehe nimere be dosofi alime, hūdai ba i niyalma fik seme isanufi tuwahabi,
陳告之故。又大笑曰:「人盡夫也,活之何為?」陳固哀之。乃曰:「異哉!人死而乞活於我,我閻摩耶?」怒以杖擊陳,陳忍痛受之。市人漸集如堵。
giohoto dalhūn cifenggu【+痰】 kaksihai emu sefere jalupi tukiyeme cen halangga hehe i angga de isibume jefu seci, cen halangga hehe dere dukseme (p322) manggašara cira tuyembu manggi, [g]eli doosei tacibuha be gūninafi, katunjame buliyafi, bilha de dosifi kubun muhaliyan adali manggakan i deng deng seme [wa]sime tunggen i dolo teme toktoho gese,
乞人咯痰唾盈把,舉向陳吻曰:「食之。」陳紅漲於面,有難色,既思道士之囑,遂強啖焉。覺入喉中,硬如團絮,格格而下,停結胷間。
giohoto fahame injeme hendume, hocikon gege mimbe buyehe ni sefi uthai ilifi tuwarakū yoha. dahalame muktehen de dosifi ekšeme baici, bisire babe sarkū, julergi amargi ba ci aname suweleci (p323) fuhali arun durun akū. ede girume korsohoi bederefi, eigen i bucehe gosihon be nasaha bime geli cifelehengge be jeke girucun be aliyaha ofi emdubei gosiholome songgohoi damu te uthai bucekini sembi,
乞人大笑曰:「佳人愛我哉!」遂起,行已不顧。尾之,入於廟中,迫而求之,不知所在。前後冥搜,殊無端兆,慚恨而歸。既悼夫亡之慘,又悔食唾之羞,俯仰哀啼,但願即死。
jing senggi be fufi giran be tomsoki seci booi niyalma ilicafi elinture gojime gelehei julesi iberengge akū cen halangga hehe giran be tebeliyefi duha be dosi tebufi, emu derei bargiyatame emu derei (p324) songgome, songgohoi jilgan carkifi gaitai fuyakiyame kenggeri dolo tehe jaka, wesihun jolhome tucinjire gese, uju marime jabdunggala, emgeri tunggen de tuhenehe,
方欲展血歛尸,家人竚望,無敢近者。陳抱尸收腸,且理且哭,哭極聲嘶,頓欲嘔,覺鬲中結物突奔而出,不及回首,已落腔中。
sesulame tuwaci, dule niyalmai niyaman nikai, tunggen de hono tuk tuk seme gūwaššafi, halhūn sukdun burgašame wesirengge, šanggiyan i gese, ambula ferguwefi, ekšeme juwe galai tunggen be emu bade acabufi, muterei teile tebeliyeme kamnibuhai, hūsun majige (p325) ebereke de, sukdun jaka deri lu[k] seme tucike ofi, suri be hūwalafi akdulame halgime hūwaitahabi,
驚而視之,乃人心也,在腔突突猶躍,熱氣騰蒸如烟焉。大異之,急以兩手合腔,極力抱擠。少懈,則氣氤氳自縫中出。乃裂繒帛,急束之。
galai giran be bišuci ulhiyen i wenjefi, jibehun i dasifi, dobori dulin tukiyefi tuwaci oforo de ergen bifi abka gereke manggi, šuwe weijuhebi ini hendurengge, buru bara tolgika gese, damu niyaman idaršame nimehe be serehe dabala sehe. hūwalabuha babe tuwaci, jihai gese huthe huthenefi, dahanduhai (p326) yebe oho.
以手撫尸,漸溫。覆以衾裯。中夜啟視,有鼻息矣。天明竟活,為言:「恍惚若夢,但覺心隱痛耳。」視破處,痂結如錢,尋愈。

i ši ši hendume, hūlhi kai, jalan i niyalma, iletusaka ibagan bime, nememe hojo de obuhabi, farhūn kai, hūlhi niyalma, iletusaka tondo bime, nememe balai de obuhabi, tuttu seme weri i boco be buyefi latume yabuci, ini sargan inu weri i cifenggu be cihanggai jekebi, abkai doro karulara de amuran oho be dahame damu hūlhi (p327) bime farhūn urse ulhirakū dabala absi nasacuka.
異史氏曰:愚哉世人!明明妖也,而以為美。迷哉愚人!明明忠也,而以為妄。然愛人之色而漁之,妻亦將食人之唾而甘之矣。天道好還,但愚而迷者不悟耳,可哀也夫。

滿文版聊齋志異 種梨

(p76)
šulhe moo teburengge.
種梨

emu gašan i niyalma hūdai bade šulhe uncara de, amtan umesi jancuhūn, hūda jaci mangga,
有鄉人貨梨於市,頗甘芳,價騰貴。
emu manaha mahala kubun i etuku eture doose, anakū sejen i juleri giohame baire de, gašan i niyalma cu seci, generakū ofi, gašan i niyalma jili banjifi esukiyeme tooha manggi, doose hendume, ere emu sejen i šulhe, ududu tanggū fali isimbikai, sakda doose bi, damu emke be giohara (p77) dabala, wesihun beye de inu ambula kokiraha ba akū, jilidafi ainambi sehe.
有道士破巾絮衣,丐於車前,鄉人咄之而不去,鄉人怒,加以叱罵。道士曰:「一車數百顆,老衲止丐其一,於居士亦無大損,何怒為?」
tuwara urse, juken ningge be emke bufi unggikini seme jombuci, gašan i niyalma fangnai burakū. puseli de turihe hūsun, tesei ger gar de hamirakū ofi, uthai jiha tucibufi emke udafi, doose de buhe,
觀者勸置劣者一枚令去,鄉人執不肯。肆中傭保者,見喋聒不堪,遂出錢市一枚,付道士。
doose baniha bume dorolofi, geren i baru hendume, booci tucike niyalma jibgešeme hairandara be ulhirakū minde sain šulhe bi, tucibufi antahasa de ulebuki,
道士拜謝,謂衆曰:「出家人不解吝惜。我有佳梨,請出供客。」
gūwa (p78) hendume, bici tetendere, ainu beye jeterakū ni, hendume, bi cohome ere faha be baifi use arara dabala sefi,
或曰:「既有之,何不自食?」曰:「吾特需此核作種。」
tereci šulhe jafame lang lang seme jeme wajifi, faha be gala de seferefi, meiherehe hencehen be tatame gaifi, na be šumin ici udu jurhun fetefi, faha be tebufi boihon i butulefi, geli hungkereme suitaki seme hūdai ba i urse i baru halhūn muke be baire de, baita de amuran urse jugūn i dalbai puseli ci (p79) baime baha fuyere muke be doose alime gaifi, fetehe bade hungkerehebi.
於是掬梨大啗且盡,把核於手,解肩上鑱,坎地上深數寸,納之而覆以土,向市人索湯沃灌。好事者於臨路店索得沸瀋,道士接浸坎處。
geren niyalma yasa hadahai tuwaci, yala arsun arsufi ulhiyen i amba ome mutuha, bajima moo banjinafi gargan abdaha lasari lasariname, dartai ilha ilafi holkonde tubihe fahanaha, mooi gubci lakdahūri, amba bime, fur seme wangga tucike.
萬目攢視,見有勾萌出,漸大,俄成樹,枝葉扶疎,倏而花,倏而實,碩大芳馥,纍纍滿樹。
doose uthai mooi sihin ci fatame gaifi, tuwara urse de dendeme buhei, dartai andande wacihiyaha, amala hencehen jafafi šulhe (p80) moo be tang ting seme kejine saciha manggi teni mo[kso]lofi abdaha isihai meiren de meihereme, elhe alhai oksome genehe
道人乃即樹頭,摘賜觀者,頃刻而盡,已乃以鑱伐樹,丁丁良久乃斷,帶葉荷肩頭,從容徐步而去。
tuktan doose fadagan deribure fonde, gašan i niyalma inu geren i feniyen de barabufi, monggon sampi yasa hadahai tuwame ofi, ini maiman be šuwe onggoho.
初道士作法時,鄉人亦雜衆中,引領注目,竟忘其業。
doose genehe amala teni sejen i dosi tuwaci, šulhe emgeri akū ohobi. ede teike dendeceme buhengge, gemu beyei jaka be ulhihe.
道士既去,始顧車中,則梨已空矣,方悟適所俵散,皆己物也。
geli narhūšame (p81) tuwaci, anakū sejen i fara emu da ufarabufi, sacime moksoloho ba kemuni icekesaka. dolo ambula fancame seyehei, ekšeme farganafi, fu i hošo be mudalime dulefi tuwaci, moksoloho fara, fu i gencehen de maktafi bi. teni ini saciha šulhe mooi cikten, uthai ere jaka ojoro be sahabi.
又細視車上一靶亡,是新鑿斷者,心大憤恨,急跡之,轉過牆隅,則斷靶棄垣下,始知所伐梨本,即是物也。
doose aibide genehe be sarkū. emu hūdai ba i urse kus seme injecehe.
道士不知所在,一市粲然。

i ši ši hendume, eihun eihun gašan i niyalmai beliyen i (p82) arbun, yala iletusaka, terei hūdai ba i urse de basubuhangge, turgun bifi kai.
異史氏曰:鄉人憒憒,憨狀可掬,其見笑於市人,有以哉。
kemuni tuwaci, falgai dolo banjishūn boo oho urse, ini sain gucu bele juwen gaici, cira elheken i tulbime, ere udu inenggi i fayabun kai sembi,
每見鄉中稱素封者,良朋乞米,則怫然,且計曰:「是數日之資也。」
gūwa inde emu tuksicuke suilacukangge be aitubuki, emu suilara emhun de ulebuki seme jombuci, geli fuhun fuhun i tulbime, ere sunja niyalma juwan niyalmai jeku kai sembi.
或勸濟一危難,飯一煢獨,則又忿然計曰:「此十人五人之食也。」
geli dabanafi, ama jui (p83) ahūn deo i dolo, heni tani seme wacihiyame bodombime, dufedeme yabure jiha mektere de gūnin hūlimbuha sehede, fere heceme manabuha seme jibgešerakū, loho fufun be meifen de isibure ohode, ergen be jolime jabdurakū.
甚而父子兄弟,較盡錙銖。及其淫博迷心,則傾囊不吝;刀鋸臨頸,則贖命不遑。
yaya ere gesengge be gisurehe seme wajirakū bade, tere mentuhun gašan i niyalma be geli wakašara aibi.
諸如此類,正不勝道,蠢爾鄉人,又何足怪。



單詞釋義(按首字母排序)

anakū sejen 侉車,即獨輪車
fangnai 執定、執意
fara 轎杆車轅
fuyembi 滾沸
ger gar 相爭聲
giohambi 乞求
hencehen 鐵鏟子
icekesaka 新、嶄新(《新滿漢大辭典》)
juken 平常、略足、將就、不好的
kokirambi 傷損
kus seme injehe 忍不住忽笑
lakdahūri 滿滿垂下
lang lang seme 搶着滿口喫
lasari 枝葉垂蓋

滿文版聊齋志異 畫壁

(p62)
niruha fajiran.
畫壁

giyangsi i meng lung tan, jo hiyoo liyan i emgi gemungge hecen de tefi, emu inenggi emu juktehen de darifi tuwaci, deyen boo, samadi boo, gemu asuru onco amba akū, damu emu manaha hūsingga sijigiyan eture sakda hūwašan, terei dolo tembi,
江西孟龍潭,與朱孝廉客都中,偶涉一蘭若,殿宇禪舍,俱不甚宏敞,惟一老僧挂褡其中,
antaha dosire be sabufi, etuku dasatafi tucifi okdome, yarume aname tuwabuci, deyen i dulimbade cifame weilehe jy gung ni (p63) ūren, juwe ergi fajiran de nirume araha narhūn ferguwecuke niyalma jaka weihun ningge adali.
見客入,肅衣出迓,導與隨喜。殿中塑誌公像,兩壁圖繪精妙,人物如生。
dergi ergi fajiran de niruha san hūwa tiyan nioi i dorgi, emu soncoho sulabuha gege ilha jafame ijaršame injeme, fulgiyan femen aššalara, saikan yasa irgašara gese,
東壁畫散花天女,內一垂髫者,拈花微笑,櫻口欲動,眼波將流。
jo hiyoo liyan hadahai tuwame goidafi hercun akū mujilen aššafi gūnin hūlimbufi, buling seme menekesaka gūnihai beye gaitai pio seme tugi talman de tehe adali, emgeri (p64) fajiran de isinaha.
朱注目久,不覺神搖意奪,恍然凝想,身忽飄飄如駕雲霧,已到壁上,
tuwaci, deyen asari jergi jergi bisirengge fuhali niyalmai jalan waka, emu sakda hūwašan teku de nomun nomulara de garša nerefi torhome tuwahangge umesi geren, jo hiyoo liyan inu terei dolo barabume ilimbi.
見殿閣重重,非復人世,一老僧說法座上,偏袒繞視者甚衆,朱亦雜立其中。
baji ome, aimaka emu niyalma dorgideri terei adasun be tatara gese, uju marifi tuwaci, soncoho sulabuha gege ijaršame šuwe genehe, songkoi faitame dahafi, mudangga jerguwen be dulefi, (p65) emu ajige boo de dosika,
少間,似有人暗牽其裾,回視,則垂髫兒囅然竟去,履即從之,過曲欄,入一小舍,
elhešeme jibgešeme gelhun akū julesi ibenerakū ofi, sargan jui uju marifi galai jafaha ilha be tukiyeme, aldanggai elkire arbun arara jakade, uthai gardame, boo de dosifi, cib seme niyalma akū, ibefi tebeliyeci inu asuru ashūrakū ofi, uthai emgi ceceršeme hajilaha.
次且不敢前。女回首,舉手中花,遙遙作招狀,乃趨之。舍內寂無人,遽擁之,亦不甚拒,遂與狎好。
amala uce yaksifi genere nergin, jo hiyoo liyan de ume fucihiyara seme henduhe, dobori oho manggi geli jihe, uttu juwe (p66) inenggi ofi, neku sade serebufi, uhei suweleme baici, jo hiyoo liyan be baha, sargan jui i baru yobodome hendume, hefeli i dolo jui, emgeri tuttu amba oho bime, kemuni šulu funiyehe sulabufi sargan jui arambio sefi, uhei caise muheren tucibufi ergeleme funiyehe be hūwalame miyamibuci, sargan jui gicuke manggi umaiserakū.
既而閉戶去,囑朱勿欬。夜乃復至,如此二日。女伴覺之,共搜得生,戲謂女曰:「腹內小郎已許大,尚〔髮〕蓬蓬學處子耶?」共捧簪珥,促令上鬟,女含羞不語。
emu sargan jui hendume, eyute nota, be ume goidafi tere, weri yebelerakū be guwelke sere jakade, geren (p67) kiki kaka injeme genehe. jo hiyoo liyan sargan jui i yar seme funiyehe den šošofi, muheren bokida wasihūn tuheme miyamihangge be tuwaci, soncoho sulabuha fon ci ele lakcafi hojo saikan oho.
一女曰:「妹妹姊姊,吾等勿久住,恐人不歡。」群笑而去。生視女,髻雲高簇,鬟鳳低垂,比垂髫時尤艷絕也。
duin ici tuwame niyalma akū, ulhiyen i yobodome efime, šungkeri jarin i wa de gūnin niorokoi, jing sebjeleme wajinggala, gaitai giyaban gūlhai kūtu fata, sele futa i kalang kiling dahanduhai ušan fašan i ilgame gisurere jilgan be donjifi,
四顧無人,漸入狎褻,蘭麝薰心,樂方未艾,忽聞吉莫靴鏗鏗甚厲,縲鎖鏘然,旋有紛囂騰辯之聲。
sargan (p68) jui sesulame ilifi, jo hiyoo liyan i emgi jendu hiracaci emu aisin uksin etufi, šugin i gese sahahūn cira ši je enduri, sele futa jafame maisiri gaifi, geren sargan juse terebe šurdeme ukufi,
女驚起,與朱竊窺,則見一金甲使者,黑面如漆,綰鎖挈槌,衆女繯繞之。
ši je enduri hendume, yongkiyahao akūn, emgeri yongkiyaha seme jabuha. šu je enduri hendume, aika fejergi jalan i niyalma be somime gidahangge bici, uthai gercileme tucibu, beye ume sui be baire sehede, uhei geli (p69) akū seme jabuha.
使者曰「全未?」答言「已全。」使者曰:「如有藏匿下界人,即共出首,勿貽伊戚。」又同聲言:「無。」
ši je enduri beye forgošofi sesulame tuwame, aimaka gidahangge be suweleki sere adali be sabufi, sargan jui ambula golofi cira biyabiyahūn, bekte bakta jo hiyoo liyan i baru hendume, hasa besergen i fejile somi sefi, uthai fu de bisire ajige fa neifi ebuhu sabuhū ukame genehe,
使者反身愕顧,似將搜匿。女大懼,面如死灰,張皇謂朱曰:「可急匿榻下。」乃啟壁上小扉,猝遁去。
jo hiyoo liyan hujufi gelhun akū majige ergen gaijarakū, baji ome gūlhai asuki booi dorgide isinju manggi, geli tucike be (p70) donjiha, goidahakū geri seme curgindure jilgan ulhiyen i goro ofi, dolo majige sidaraka bicibe, uce i tule amasi julesi yabure urse kemuni leoleme gisurehengge bi,
朱伏,不敢少息。俄聞靴聲至房內復出,未幾,煩喧漸遠,心稍安,然戶外輒有往來語論者。
jo hiyoo liyan gungguceme genggeceme goidafi šan i ergide guwendeme yasa ilganame, arbun muru elei kirime muterakū. damu ekisaka donjime, sargan jui i bederere be aliyambime, beye aibici jihe be šuwe gūnihakūbi.
朱跼蹐既久,覺耳際蟬鳴,目中火出,景狀殆不可忍,惟靜聽以待女歸,竟不復憶身之何自來也。

tere fonde meng lung tan deyen i dolo bifi (p71) yasa habtašara sidende jo hiyoo liyan be saburakū, kenehunjefi hūwašan de fonjiha manggi, hūwašan injeme hendume, nomun nomulara be donjime genehe. aibide seme fonjici, goro akū sehe.
時孟龍潭在殿中,轉瞬不見朱,疑以問僧。僧笑曰:「往聽說法去矣。」問:「何處?」曰:「不遠。」
baji ome simhun i fajiran be fitheme hūlame, jo fulehusi, ainu goidame sarašafi bedererakū ni sehe bici, dahanduhai fajiran de jo hiyoo liyan i arbun bifi, šan waliyafi baibi ilime, aimaka donjire kimcire gese,
少時,以指彈壁而呼曰:「朱檀越何久遊不歸?」旋見壁間畫有朱像,傾耳竚立,若有聽察。
hūwašan geli (p72) hūlame sarašara gucu aliyarangge goidaha sehede, uthai pio seme fajiran ci ebunjifi, gūnin usafi munahūn i ilifi, yasa durahūn umuhun tuheke
僧又呼曰:「游侶久待矣。」遂飄忽自壁而下,灰心木立,目瞪足耎。
meng lung tan ambula gūwacihiyalafi, elhe nuhan i fonjici, ainci jing besergen i fejile hujufi bisire de, fithere jilgan akjan i adali seme donjifi, tuttu uce tucifi jendu donjinjihabi dere. uhei ilha jafara gege be tuwaci, hūya gese den šošon miyamifi, soncoho sulabuha (p73) arbun waka ohobi.
孟大駭,從容問之,蓋方伏榻下,聞叩聲如雷,故出房窺聽也。共視拈花人,螺髻翹然,不復垂髫矣。
jo hiyoo liyan sesulafi sakda hūwašan de dorolofi, tere turgun be fonjiha de, hūwašan injeme hendume, wali ojorongge niyalma ci banjinarangge, sakda hūwašan bi adarame ulhime mutembi sehe. ede jo hiyoo liyan sukdun cirgabuhai mamun akū, meng lung tan gūnin golohonjohoi mašan baharakū, sasa ilifi terkin ci wasifi tucike.
朱驚拜老僧,而問其故。僧笑曰:「幻由人生,老僧何能解?」朱氣結而不揚,孟心駭而無主。即起,歷階而出。

i ši ši hendume, wali ojorongge, niyalma ci banjinarangge sehe (p74) gisun, doro bisirengge de adališambi, niyalma de dufe gūnin bici langse arbun tucinjimbi, niyalma de langse gūnin bici, kūlisitara arbun tucinjimbi, fusa i mentuhun dulba urse be jorime wembure jalin hala hacin i wali be deribuhengge, gemu niyalmai gūnin i ini cisui aššaha ci banjinahangge dabala. sakda hūwašan i jilangga mujilen hing sembime, terei gisun be donjiha de gaihari ulhifi, funiyehe tuhebufi alin de (p75) dosirakūngge absi hairakan.
異史氏曰:幻由人生,此言類有道者。人有淫心,是生褻境;人有褻心,是生怖境。菩薩點化愚蒙,千幻並作,皆人心所自動耳。老僧婆心切,惜不聞其言下大悟,披髮入山也。



單詞釋義(按字母排序)

adasun 大襟
asari 閣、樓閣
bokida 瓔珞垂珠
ceceršeme hajilambi 合歡,作愛,狎好
ebuhu sabuhū 急急忙忙
ergelembi 強迫
fulehusi 施主
garša 袈裟,和尚披的偏衫(《滿漢大辭典》)
gercilembi 出首
giyaban gūlha 皮靴
golohonjombi 小兒驚痄
gungguceme genggeceme 忐忑
hadahai 注目看
hercun akū 不覺
hing seme 誠心
hūsingga sijigiyan 道袍,即僧道所穿大領寬袖袍(《滿漢大辭典》)
 ├ hūsingga 包着的(《新滿漢大辭典》)
 └ sijigiyan 袍
hūwalambi 打破,引申作分開頭髮梳髻(funiyehe be ~)
hūya 海螺螄
irgašambi 眼光媚態、送秋波
jilangga 慈善的
maisiri 單手棒
sele futa 鐵鎖
soncoho 辮子
sukdun cirgabumbi 氣壅堵
šošombi 紮頭髮
šošon 匝髻
šulu 鬢角
umuhun 腳面
yasa durahūn 直瞪着眼

2025年 語言學奧林匹亞 宗喀語題目試解



據提供之數字,發音看起來與漢語數字發音有所關聯,加上其附注稱宗喀語屬漢藏語系亦可為證。
B系統之結構也顯見與漢語數字相似(即十位數加個位數),據此可推測:
(分別為:個位數單用、整十數、後接個位數時。如:五、五十、五十幾)
一:ci, cutãm, cu-/...(可能按後接子音而變化,見下)
  12 cu-ɲi、15 ce-ŋa、16 cu-ɖu、17 cup-dyn、18 cop-ge、19 cy-gu
二:ɲi, -, tsa-
三:sum, sumcu, so-
四:ʑi, ʑipcu, ʑe-
五:ŋa, ŋapcu, ŋa-
六:ɖu, -, -
七:dyn, -, døn-
八:ge, gepcu, ɟa-
九:gu, -, -

百:-ɟa

後接個位數之十位數變化形規則(暫羅列於此備考):
12 cu-ɲi、22 tsa-ɲi
83 ɟa-sum
34 so-ʑi
15 ce-ŋa、25 tsa-ŋa、55 ŋa-ŋa
16 cu-ɖu、76 døn-ɖu
17 cup-dyn、47 ʑe-dyn
18 cop-ge
19 cy-gu、89 ɟa-gu
30 sum-cu、80 gep-cu、40 ʑip-cu、50 ŋap-cu
可見整十數似為特殊形,十位數數字需加上閉口音收尾。

再看A系統。
1) 80 為 ke ʑi,而 ʑi 由B系統可知為 4,則 ke 應為 20 或與 2 相關(若為 20,則為相乘關係,若為 2,可能與位置或順序有關)。
2) 從 ke ʑi da gu (89)、ke ci da ɲi (22) 等,可得知 da 意思應為「加」,且 ke ci 為 20。
3) 又 ke ɲi da dyn 為 47,已知 dyn 為 7,則 ke ɲi 為 40。結合 ke ci 為 20,可知 ke 實指 20,與後接數字相乘,以下數字可為佐證:
 ke ci da ŋa (25) = 20(ke)*1(ci) + 5(ŋa)
 ke sum da cuɖu (76) = 20(ke)*3(sum) + 16(cuɖu)
 ke ʑi da gu (89) = 20(ke)*4(ʑi) + 9(gu)
 ke ceŋa (300) = 20(ke)*15(ceŋa)
4) 表二的第(1)式 cusum + ke pɟe-da ʑi = ɟasum,已知 ɟasum 為 83,cusum 為 13,則 ke pɟe-da ʑi 為 70,再結合 ke pɟe-da ɲi (30),可知分別為 20*(4-0.5) 及 20*(2-0.5),則 pɟe-da 應指後面數字減去 0.5
5) 同理,ke ko-da sum 為 55,已知 ke 為 20 則 ko-da sum = 55/20 = 2.75,又 sum 為 3,則 ko-da 應指後面數字減去 0.25
6) 據表二第(3)式「 ɲiɕu ci da ke sum da gu = (ŋapcu × gu) + cygu」,等號右邊可知為「(50*9) + 19」,結果為 469,則:
 ɲiɕu ci da ke sum da gu = 469
 ɲiɕu ci da ke sum = 460
 ɲiɕu ci = 400
 ɲiɕu = 400
7) 表二第(6)式「(ɲiɕu ko-da sum × pɟe) + ke pɟe-da sum = ɖukɟa」,將已知代入,則:
 (400*(3-0.25) * pɟe) + 20*(3-0.5) = 600
 1100*pɟe + 50 = 600
 1100*pɟe = 550
 pɟe = 0.5
8) 表二第(5)式「(ɲi × ko) + pɟe = ɲi」,將已知代入,則:
 (2*ko) + 0.5 = 2
 2*ko = 1.5
 ko = 0.75
9) 表二第(4)式「 ɲiɕu pɟe-da ɲi + ke pɟe-da ɖu = ŋapɟa + ɲiɟa cutãm」,等號左側可知為「400*(2-0.5) + 20*(6-0.5)」,結果為 710,則:
 710 = ŋapɟa + ɲiɟa cutãm
 210 = ɲiɟa cutãm
 cutãm = 10(B系統)

試答:
(a)
X 見於表二第(8)式「ɲi × ɲiɕu ci da ke cutãm da gu = ( X × ɲiɕu) + copge」,將已知代入,則:
 2 * (400+20*10+9) = (X*20) + 18
 2 * 609 = (X*20) + 18
 1218 = (X*20) + 18
 X*20 = 1200
 X = 60 = ɖukcu(參考 ɖukɟa (600))

Y 見於表二第(9)式「Y + ke ci da ʑi = ɟaɖu」,將已知代入,則:
 Y + 24 = 86
 Y = 62 = ke sum da ɲi

Z 見於表二第(10)式「Z + ke ko-da ɖu = dynɟa + sumɟa」,將已知代入,則:
 Z + 20*(6-0.25) = 700 + 300
 Z + 115 = 1000
 Z = 885 = ɲiɕu ɲi da ke ʑi da ŋa

(b)
1) cusum + ke pɟe-da ʑi = ɟasum
 13 + 20*(4-0.5) = 83
 13 + 70 = 83
2) ɲiɕu ɲi = ɲiɕu × ʑipcu
 400*2 = 20 * 40(按:右側 ɲiɕu 似為 ɲicu 之誤?)
 800 = 20 * 40
3) ɲiɕu ci da ke sum da gu = (ŋapcu × gu) + cygu
 400*1 + 20*3 + 9 = (50 * 9) + 19
 469 = (50 * 9) + 19
4) ɲiɕu pɟe-da ɲi + ke pɟe-da ɖu = ŋapɟa + ɲiɟa cutãm
 400*(2-0.5) + 20*(6-0.5) = 500 + 210
 600 + 110 = 500 + 210
5) (ɲi × ko) + pɟe = ɲi
 (2 * 0.75) + 0.5 = 2
6) (ɲiɕu ko-da sum × pɟe) + ke pɟe-da sum = ɖukɟa
 (400*(3-0.25) * 0.5) + 20*(3-0.5) = 600
 (1100 * 0.5) + 50 = 600
7) ɲiɕu ci da ke cuɖu da cuɖu = (ɟaʑi × ʑi) + ʑipɟa
 400 + 20*16 + 16 = (84 * 4) + 400
 736 = (84 * 4) + 400
8) ɲi × ɲiɕu ci da ke cutãm da gu = ( X × ɲiɕu) + copge
 2 * (400+20*10+9) = (60 * 20) + 18(按:右側 ɲiɕu 似為 ɲicu 之誤?)
 2 * 609 = (60 * 20) + 18
9) Y + ke ci da ʑi = ɟaɖu
 62 + 20+4 = 86
 62 + 24 = 86
10) Z + ke ko-da ɖu = dynɟa + sumɟa
 885 + 20*(6-0.25) = 700 + 300
 885 + 115 = 700 + 300

(c)
75
A系統:
已知:
 ke pɟe-da ɲi (30=40-10)、
 ke ko-da sum (55=60-5)、
 ke pɟe-da ʑi (70=80-10)、
 ke pɟe-da ɖu (110=120-10)、
 ke pɟe-da sum (50=60-10)、
 ke ko-da ɖu (115=120-5)
由以上數字可知,由於 ke 與 pɟe-da 及 ko-da 相組合的特性,20 倍數減去 10 或 5 的數字,皆使用「ke pɟe-da ...」或「ke ko-da ...」來表示。
則 75 = 80 - 5 = 20*(4-0.25),即 ke ko-da ʑi
B系統:參考 dønɖu (76),則 75 應為 dønŋa

570
A系統:百位數為單數,參考 ɲiɕu ci da ke cuɖu da cuɖu (736) 為 400+20*16+16,則 570 應作 400 + 20*(9-0.5),即 ɲiɕu ci da ke pɟe-da gu
B系統:參考 ɲiɟa cutãm (210),則 570 應為 500 與 70 並列,即 ŋaɟa dyncu

喬治亞語 基礎句子

გამარჯობა
ㄍㄚ-ㄇㄚㄦ-ㄐㄛˋㄅㄚ˙
你好。

ნახვამდის
ㄋㄚㄏ-万ㄚㄇ-ㄉㄧㄙ
(正式)再見。

კარგად
ㄎㄚㄦˊㄍㄚㄉˇ
(非正式)掰掰。

თუ შეიძლება
ㄊㄨ ㄕㄟㄗˋㄌㄝㄅㄚ˙
請。

გმადლობთ
ㄍㄇㄚㄉ ㄌㄛㄅㄊ
(正式)謝謝。

მადლობა
ㄇㄚㄉ ㄌㄛㄅㄚ
(非正式)謝謝。

არა
ㄚㄦㄚ˙
不、不是。

დიახ
ㄉㄧ-ㄚㄏˋ
(正式)是。

კი
ㄍㄧˋ
(非正式)是。

გაუმარჯოს
ㄍㄠ ㄇㄚㄦ-ㄐㄛㄙˋ
乾杯!

ბოდიში
ㄅㄛㄉㄧㄕㄧˇ
對不起。

უკაცრავად
ㄨ ㄍㄚㄘ-ㄦㄚ 万ㄚㄉˇ
不好意思。

ანგარიში,თუ შეიძლება
ㄢ-ㄍㄚ-ㄦㄧ ㄕㄧ˙,ㄊㄨ ㄕㄟㄗˋㄌㄝㄅㄚ˙
埋單!請結帳!

რა გქვიათ?
ㄦㄚ ㄍㄎ万ㄧㄚㄊ
(正式)你叫甚麼名字?

მე მქვია …
ㄇㄝ ㄇㄎ万ㄧㄚ
我的名字是……。

არ ვიცი
ㄚㄦ 万ㄧㄘㄧ
我不知道。